Bostonka u dzieci i dorosłych - jak rozpoznać i co robić
Bostonka to wirusowa choroba dłoni, stóp i jamy ustnej, która zaczyna się gorączką i bólem gardła, a potem daje pęcherzyki w ustach i na skórze. Zwykle mija sama w ciągu około tygodnia, a najważniejsze jest pilnowanie, żeby chory pił.
Spis treści
Bostonka - co to za choroba?
Bostonka to zakażenie enterowirusami, najczęściej z grupy Coxsackie, które daje zmiany na dłoniach, stopach i w jamie ustnej. Najczęściej chorują dzieci do 5. roku życia, zwłaszcza w żłobkach i przedszkolach.
To inna choroba niż pryszczyca zwierząt, mimo podobnej nazwy w języku angielskim. Nie zarazisz się nią od psa ani kota.
Wirus przenosi się:
- drogą kropelkową przy kaszlu i kichaniu,
- przez kontakt z płynem z pęcherzyków,
- przez ręce i przedmioty zabrudzone kałem, np. przy przewijaniu,
- przez wspólne zabawki, kubki i sztućce.
Bostonkę wywołuje kilka różnych wirusów. Po jednym zachorowaniu możesz zachorować znowu.
Bostonka początki - pierwsze objawy
Bostonka zaczyna się zwykle gorączką, bólem gardła i złym samopoczuciem, a zmiany w ustach i na skórze dochodzą po 1-2 dniach.
Od zakażenia do pierwszych objawów mija zwykle kilka dni.
- Gorączka, często niewysoka, u maluchów czasem wyższa.
- Ból gardła i bolesne przełykanie.
- Brak apetytu, marudzenie, ślinienie się.
- Odmowa picia, bo każdy łyk boli.
Obserwuj szczególnie ten ostatni objaw. Dziecko, które nie pije, szybko się odwadnia.
Jak wygląda wysypka przy bostonce
Wysypka przy bostonce to małe czerwone plamki i owalne pęcherzyki na dłoniach, stopach i w jamie ustnej, często także na pośladkach.
- W ustach: bolesne nadżerki na języku, dziąsłach, podniebieniu i po wewnętrznej stronie policzków.
- Na dłoniach i podeszwach: płaskie plamki albo podłużne pęcherzyki z czerwoną obwódką, zwykle mało swędzące.
- Na pośladkach, udach i w okolicy pieluszki: grudki i plamki.
- U części dzieci zmiany są rozsiane szerzej, na rękach i nogach.
Plamki przy bostonce zwykle bledną pod naciskiem. Zrób test szklanki: dociśnij przezroczyste szkło do skóry. Jeśli plamki nie bledną, jedź do lekarza od razu.
Kilka tygodni po chorobie paznokcie u rąk lub nóg mogą się łuszczyć albo odpadać. Wygląda to groźnie, ale nowe odrastają same.
Ile trwa bostonka i jak długo zaraża
Bostonka trwa zwykle 7-10 dni, a zmiany goją się bez blizn.
Najbardziej zaraźliwy jest pierwszy tydzień. Wirus może jednak przez kilka tygodni wydalać się ze stolcem, a krócej z wydzieliną z gardła.
- Myj ręce wodą z mydłem po przewijaniu i przed jedzeniem.
- Oddziel ręczniki, kubki i sztućce.
- Myj zabawki i powierzchnie, które dziecko brało do ust.
- Dziecko wraca do żłobka lub przedszkola, gdy nie ma gorączki, dobrze się czuje i pęcherzyki przyschły. Sprawdź też zasady placówki.
Bostonka u dorosłych
Dorośli chorują na bostonkę rzadziej, ale mogą się zarazić, najczęściej od własnego dziecka.
Przebieg bywa różny. Część dorosłych ma tylko lekki ból gardła albo żadnych objawów, a mimo to zaraża. U innych zmiany na dłoniach i stopach bolą tak, że trudno chodzić i pracować.
- W ciąży po kontakcie z chorym dzieckiem albo przy objawach powiedz o tym lekarzowi prowadzącemu.
- Przy obniżonej odporności odezwij się do lekarza przy pierwszych objawach.
Opiekujesz się chorym dzieckiem albo sam nie możesz pracować? O zwolnieniu decyduje lekarz po ocenie wniosku.
Dorosły z bolesnymi zmianami na stopach powinien nosić przewiewne obuwie i ograniczyć chodzenie, aż pęcherzyki przyschną. Ból łagodzą chłodne okłady i lek przeciwbólowy dobrany z farmaceutą.
Jak nie zarazić reszty rodziny
Najlepiej chroni domowników mycie rąk i oddzielne naczynia, bo wirus przenosi się ze śliną, płynem z pęcherzyków i stolcem.
- Myj ręce po każdym przewijaniu, wycieraniu nosa i przed przygotowaniem jedzenia.
- Pieluchy wyrzucaj od razu do zamkniętego kosza.
- Daj choremu własny ręcznik, kubek, łyżeczkę i szczoteczkę do zębów.
- Nie całuj dziecka w usta i dłonie, dopóki zmiany się nie zagoją.
- Przecieraj klamki, piloty, nocnik i blat przewijaka.
- Rodzeństwo obserwuj przez kolejny tydzień. Gorączka i ból gardła u drugiego dziecka to często początek tej samej choroby.
Szczepionki na bostonkę w Polsce nie ma, dlatego higiena zostaje jedyną skuteczną ochroną.
Jak łagodzić ból i gorączkę
Bostonkę leczy się objawowo, bo nie ma leku, który niszczy enterowirusa. Cel to mniej bólu, niższa gorączka i dobre nawodnienie.
- Podawaj często małe porcje płynów: wodę, chłodną herbatę, niekwaśne soki rozcieńczone wodą.
- Wybieraj miękkie, chłodne i niesłone jedzenie: jogurt, kaszkę, zupę krem.
- Omijaj cytrusy, kwaśne soki i chrupiące przekąski. Drażnią nadżerki.
- Lek przeciwgorączkowy i przeciwbólowy dobierz z farmaceutą lub lekarzem do wieku i masy ciała dziecka.
- Nie podawaj dzieciom kwasu acetylosalicylowego.
- Nie przekłuwaj pęcherzyków.
Antybiotyk nie leczy bostonki. Lekarz rozważa go tylko przy nadkażeniu bakteryjnym skóry.
Kiedy do lekarza
Idź do lekarza, gdy dziecko pije wyraźnie mniej, gorączka trzyma kilka dni albo zmienia się jego zachowanie.
Jedź na SOR albo dzwoń 112, gdy:
- dziecko nie siusia przez wiele godzin, ma suche usta, płacze bez łez,
- jest apatyczne, trudno je dobudzić albo ma drgawki,
- ma sztywny kark, silny ból głowy albo wymiotuje,
- oddycha szybko albo z wysiłkiem,
- wysypka nie blednie pod naciskiem,
- choruje niemowlę w pierwszych miesiącach życia,
- wysoka gorączka nie spada mimo leków.
Enterowirusy rzadko wywołują zapalenie opon mózgowych lub mózgu. Dlatego nie lekceważ senności i wymiotów.
Zwolnienie L4 - 99,00 zł.
Zamów e-zwolnienie onlineNajczęstsze pytania
Jakie są pierwsze objawy bostonki?
Najpierw pojawia się gorączka, ból gardła i niechęć do jedzenia. Po 1-2 dniach dochodzą bolesne nadżerki w ustach i plamki lub pęcherzyki na dłoniach, stopach i pośladkach.
Ile trwa bostonka?
Zwykle 7-10 dni. Najbardziej zaraża w pierwszym tygodniu, ale wirus może jeszcze przez kilka tygodni być obecny w stolcu, więc mycie rąk ma znaczenie także po wyzdrowieniu.
Czy dorosły może zarazić się bostonką?
Tak. Dorośli zarażają się najczęściej od chorych dzieci. Mogą przejść zakażenie bez objawów albo mieć bardzo bolesne zmiany na dłoniach i stopach.
Czy na bostonkę jest antybiotyk?
Nie. Bostonkę wywołuje wirus, więc antybiotyk nie pomaga. Leczenie polega na łagodzeniu bólu, obniżaniu gorączki i pilnowaniu nawodnienia.
Kiedy dziecko może wrócić do przedszkola po bostonce?
Gdy nie ma gorączki, dobrze się czuje, je i pije, a pęcherzyki przyschły. Placówki mają własne zasady, więc sprawdź je przed powrotem.
Czy bostonkę można przejść drugi raz?
Tak. Bostonkę wywołuje kilka różnych enterowirusów, a odporność po jednym nie chroni przed pozostałymi. Kolejne zachorowanie przebiega zwykle podobnie.
Treść ma charakter informacyjny i nie zastępuje konsultacji lekarskiej. O wystawieniu dokumentu zawsze decyduje lekarz.