Start · Wiedza

Helicobacter pylori - jak wykryć i leczyć bakterię

Helicobacter pylori to bakteria żyjąca w żołądku, która u części osób wywołuje zapalenie błony śluzowej i wrzody. Najprościej wykrywa ją test na antygen w kale albo test oddechowy, a leczenie obejmuje kilka leków naraz, dobranych przez lekarza.

Spis treści
  1. Helicobacter - co to za bakteria
  2. Helicobacter objawy
  3. Helicobacter pylori antygen w kale
  4. Inne testy: oddechowy, krew, gastroskopia
  5. Leczenie - kilka leków naraz
  6. Kontrola po leczeniu
  7. Dieta w trakcie leczenia

Helicobacter - co to za bakteria

Helicobacter pylori to spiralna bakteria, która przeżywa w kwaśnym środowisku żołądka, bo neutralizuje kwas wokół siebie. Zasiedla błonę śluzową i może utrzymywać się tam latami.

Zakażenie zwykle zdobywa się w dzieciństwie, przez kontakt z domownikami: przez ślinę, wspólne naczynia, rzadziej przez wodę i jedzenie. Ma ją spora część dorosłych na świecie, w Polsce także.

Większość zakażonych nie ma żadnych dolegliwości. U części osób bakteria powoduje jednak:

  • przewlekłe zapalenie błony śluzowej żołądka,
  • chorobę wrzodową żołądka i dwunastnicy,
  • niedobór żelaza i witaminy B12,
  • po latach większe ryzyko raka żołądka i chłoniaka MALT.

Dlatego wykryte zakażenie zwykle się leczy, nawet gdy objawy są niewielkie.

Helicobacter objawy

Helicobacter najczęściej nie daje objawów. Gdy je daje, wynikają z zapalenia żołądka albo wrzodu, a nie z samej bakterii.

  • Ból lub pieczenie w nadbrzuszu, często na czczo albo w nocy.
  • Uczucie pełności i szybkiego nasycenia.
  • Odbijanie, wzdęcia, nudności.
  • Brak apetytu.

Te same objawy mają też inne przyczyny: refluks, niestrawność czynnościowa, leki przeciwzapalne, nadużywanie alkoholu. Sam ból brzucha nie wystarczy do rozpoznania. Potrzebny jest test.

Niektóre objawy wymagają pilnej diagnostyki, a nie samego testu z kału.

  • Czarne, smoliste stolce albo krew w stolcu.
  • Wymioty krwią lub treścią przypominającą fusy od kawy.
  • Niezamierzona utrata masy ciała.
  • Trudności lub ból przy połykaniu.
  • Niedokrwistość w badaniach.
  • Uporczywe wymioty.

Przy krwawieniu z przewodu pokarmowego, nagłym silnym bólu brzucha albo osłabieniu z omdleniem dzwoń pod 112 albo jedź na SOR. Po 50. roku życia nowe dolegliwości żołądkowe to wskazanie do gastroskopii.

Helicobacter pylori antygen w kale

Test na antygen Helicobacter pylori w kale wykrywa fragmenty bakterii w stolcu. Jest prosty, nieinwazyjny i dobrze pokazuje aktywne zakażenie.

Dobrze się do niego przygotuj, bo niektóre leki dają wynik fałszywie ujemny.

  • Odstaw inhibitory pompy protonowej (leki zmniejszające wydzielanie kwasu) na około dwa tygodnie przed badaniem, jeśli lekarz się na to zgadza.
  • Nie przyjmuj antybiotyków ani preparatów bizmutu przez około cztery tygodnie przed testem.
  • Pobierz próbkę do pojemnika z laboratorium, zgodnie z jego instrukcją.

Nie odstawiaj leków na własną rękę, jeśli bierzesz je z powodu wrzodu, krwawienia albo przewlekłej choroby. Zapytaj lekarza, czym je na ten czas zastąpić.

Testy kasetkowe z apteki są mniej dokładne niż badanie w laboratorium. Wynik dodatni albo ujemny przy utrzymujących się objawach skonsultuj z lekarzem.

Inne testy: oddechowy, krew, gastroskopia

Poza testem z kału zakażenie potwierdza test oddechowy, a u części osób gastroskopia. Badanie krwi ma ograniczone zastosowanie.

  • Test oddechowy z mocznikiem: pijesz roztwór, a potem dmuchasz do pojemnika. Wykrywa aktywne zakażenie. Przygotowanie jest podobne jak przy teście z kału.
  • Przeciwciała we krwi: pokazują, że kiedyś był kontakt z bakterią. Zostają dodatnie długo po wyleczeniu, więc nie nadają się do kontroli leczenia.
  • Gastroskopia z testem ureazowym lub wycinkiem: lekarz ogląda żołądek i pobiera materiał. Wykonuje się ją przy objawach alarmowych, po 50. roku życia z nowymi dolegliwościami albo gdy trzeba zbadać wrażliwość bakterii na antybiotyki.

Wybór metody zależy od wieku, objawów i leków, które przyjmujesz. Przy wątpliwościach lekarz wystawi skierowanie na właściwe badanie.

Leczenie - kilka leków naraz

Helicobacter leczy się kilkoma lekami jednocześnie: lekiem zmniejszającym wydzielanie kwasu żołądkowego i zwykle dwoma lub trzema antybiotykami, czasem z dodatkiem bizmutu. Jeden antybiotyk nie wystarcza.

Skład terapii zależy od tego, jak w danym kraju bakteria jest oporna na antybiotyki, od Twoich alergii, wcześniejszych kuracji i innych leków. Leczenie trwa zwykle około dwóch tygodni. Dokładny czas i dawki ustala lekarz.

  • Bierz wszystkie leki do końca, nawet gdy objawy miną po kilku dniach.
  • Nie przerywaj leczenia z powodu metalicznego posmaku czy luźniejszych stolców. Zapytaj lekarza, co możesz zrobić.
  • Przy niektórych antybiotykach alkohol jest zakazany przez cały czas kuracji i jeszcze chwilę po niej. Sprawdź to w ulotce.
  • Podaj lekarzowi listę stałych leków, bo część antybiotyków wchodzi w interakcje.

Do lekarza zgłoś się pilnie przy wysypce, obrzęku twarzy, duszności albo ciężkiej, wodnistej biegunce z gorączką.

Jeśli masz wynik testu, a lekarz prowadzący już zalecił leczenie, możesz złożyć wniosek o e-receptę online. Dołącz wynik i opisz wcześniejsze kuracje. Lekarz oceni wniosek. Przy objawach alarmowych skieruje Cię na wizytę osobistą.

Kontrola po leczeniu

Skuteczność leczenia sprawdza się testem na antygen w kale albo testem oddechowym, co najmniej cztery tygodnie po zakończeniu antybiotyków.

Przez dwa tygodnie przed testem kontrolnym nie przyjmuj leków hamujących wydzielanie kwasu, jeśli lekarz na to pozwoli. Inaczej wynik może wyjść fałszywie ujemny.

  • Wynik ujemny: bakteria została usunięta. Ponowne zakażenie u dorosłych zdarza się rzadko.
  • Wynik dodatni: lekarz dobierze inny zestaw leków, czasem po badaniu wrażliwości bakterii.

Nie sprawdzaj wyleczenia badaniem przeciwciał z krwi. Będzie dodatnie jeszcze długo.

Kontrola ma sens zawsze, także gdy czujesz się dobrze. Objawy mogą zniknąć, a bakteria zostać.

Dieta w trakcie leczenia

Nie ma diety, która sama usuwa Helicobacter. Odpowiednie jedzenie pomaga za to przejść przez leczenie i złagodzić dolegliwości żołądka.

  • Jedz mniejsze porcje, regularnie, bez długich przerw.
  • Ogranicz potrawy smażone, bardzo tłuste i ostre, jeśli nasilają ból.
  • Unikaj alkoholu przez cały czas kuracji.
  • Rzuć palenie albo przynajmniej je ogranicz. Palenie utrudnia gojenie błony śluzowej.
  • Nie bierz na własną rękę leków przeciwzapalnych na ból. Podrażniają żołądek.

Probiotyki mogą zmniejszać ryzyko biegunki w czasie antybiotykoterapii. Nie zastępują leczenia. Zapytaj farmaceutę, jak je łączyć w czasie z antybiotykiem.

Domownicy osoby zakażonej nie muszą rutynowo robić testu, chyba że mają objawy albo lekarz uzna to za potrzebne. Dbajcie o zwykłą higienę: myjcie ręce i nie dzielcie się sztućcami.

E-Recepta - 59,00 zł.

Zamów e-receptę online

Najczęstsze pytania

Jakie są objawy Helicobacter?

Najczęściej żadne. Gdy pojawiają się, to ból lub pieczenie w nadbrzuszu, uczucie pełności, odbijanie i nudności. Czarne stolce, wymioty krwią albo chudnięcie wymagają pilnej wizyty u lekarza.

Jak przygotować się do testu na antygen w kale?

Na około dwa tygodnie przed testem odstaw leki hamujące wydzielanie kwasu, a na około cztery tygodnie antybiotyki i preparaty bizmutu, jeśli lekarz się zgadza. Próbkę pobierz według instrukcji laboratorium.

Ile trwa leczenie Helicobacter?

Sama kuracja trwa zwykle około dwóch tygodni. Potem odczekuje się co najmniej cztery tygodnie i robi test kontrolny. Skład leków i czas ich przyjmowania ustala lekarz.

Czy Helicobacter jest zaraźliwy?

Tak, bakteria przenosi się między ludźmi, głównie przez ślinę i w kontakcie domowym, najczęściej w dzieciństwie. U dorosłych ponowne zakażenie po skutecznym leczeniu jest rzadkie.

Czy badanie krwi wystarczy do rozpoznania Helicobacter?

Nie zawsze. Przeciwciała we krwi pokazują kontakt z bakterią, ale nie odróżniają aktywnego zakażenia od przebytego. Do rozpoznania i kontroli leczenia lepiej nadaje się test z kału albo test oddechowy.

Treść ma charakter informacyjny i nie zastępuje konsultacji lekarskiej. O wystawieniu dokumentu zawsze decyduje lekarz.