Start · Wiedza

Rodzaje kaszlu i co może oznaczać

Kaszel to odruch obronny dróg oddechowych, a jego rodzaj, pora i czas trwania podpowiadają przyczynę. Ostry kaszel po infekcji zwykle mija w ciągu trzech tygodni, kaszel trwający ponad osiem tygodni to kaszel przewlekły i wymaga diagnostyki, a krew w plwocinie zawsze pilnej oceny.

Spis treści
  1. Kaszel - rodzaje w krótkiej tabeli
  2. Kaszel w nocy i wieczorem
  3. Duszący i świszczący kaszel
  4. Kaszel alergiczny
  5. Kaszel palacza
  6. Przewlekły kaszel z flegmą
  7. Kaszel po grypie typu A
  8. Kaszel z krwią - kiedy pilnie do lekarza

Kaszel - rodzaje w krótkiej tabeli

Kaszel dzielisz najprościej według tego, czy odkrztuszasz wydzielinę i jak długo trwa. To pierwsza wskazówka dla Ciebie i dla lekarza.

  • Suchy - drapiący, bez wydzieliny. Częsty na początku przeziębienia, w alergii, astmie, po infekcji, przy refluksie.
  • Mokry - z odkrztuszaniem plwociny. Typowy dla dalszej fazy infekcji, zapalenia oskrzeli, POChP.
  • Ostry - do trzech tygodni. Najczęściej infekcja wirusowa.
  • Podostry - od trzech do ośmiu tygodni. Często kaszel poinfekcyjny.
  • Przewlekły - ponad osiem tygodni u dorosłych. Wymaga diagnostyki przyczyny.

Leki na kaszel dobieraj do jego rodzaju. Leki hamujące odruch kaszlu są dla kaszlu suchego, męczącego. Leki wykrztuśne i rozrzedzające wydzielinę są dla kaszlu mokrego. Nie łącz obu grup, bo wydzielina zostaje w oskrzelach.

U dzieci wiele syropów ma ograniczenia wiekowe. Zawsze sprawdź ulotkę albo zapytaj farmaceutę.

Kaszel w nocy i wieczorem

Kaszel wieczorem i w nocy najczęściej wynika z katarku spływającego po tylnej ścianie gardła, astmy albo refluksu. W pozycji leżącej każdy z tych mechanizmów się nasila.

  • Spływająca wydzielina z nosa i zatok drażni gardło. Pomaga płukanie nosa solą i leczenie kataru.
  • Astma daje kaszel i duszność nad ranem, często ze świstami.
  • Refluks żołądkowo-przełykowy nasila kaszel po obfitej kolacji i w leżeniu.
  • Suche, przegrzane powietrze w sypialni też drażni drogi oddechowe.

Uniesienie wezgłowia, kolacja kilka godzin przed snem i nawilżanie powietrza często pomagają. Duszący kaszel wieczorem i w nocy, który budzi Cię regularnie, to powód, by pójść do lekarza i sprawdzić astmę.

Duszący i świszczący kaszel

Świszczący kaszel oznacza zwykle zwężenie oskrzeli: w astmie, w POChP, w zapaleniu oskrzelików u małych dzieci albo przy reakcji alergicznej.

Kaszel i świszczący oddech u dorosłego, który powtarza się albo pojawia po wysiłku, zimnym powietrzu czy kontakcie z alergenem, wymaga spirometrii. Na tej podstawie lekarz dobiera leki wziewne.

Duszący kaszel w nocy u dziecka, szczekający, z chrypką i świstem na wdechu, może oznaczać podgłośniowe zapalenie krtani. Wyjdź z dzieckiem na chłodne powietrze albo otwórz okno i uspokój je. Jeśli duszność nie mija, dziecko sinieje, ślini się albo nie może przełykać, dzwoń pod 112.

Nagły napad kaszlu i duszności u dziecka bawiącego się małymi przedmiotami może oznaczać zakrztuszenie. To stan nagły.

Kaszel alergiczny

Kaszel alergiczny jest suchy, napadowy i pojawia się w kontakcie z alergenem: w sezonie pylenia, przy sprzątaniu, przy zwierzętach.

  • Towarzyszą mu zwykle kichanie, wodnisty katar, świąd nosa i oczu.
  • Nie ma gorączki ani bólu mięśni.
  • Wraca o tej samej porze roku albo w tym samym miejscu.

Pomagają leki przeciwhistaminowe i sterydy donosowe, a przy astmie leki wziewne. Testy alergiczne pomogą ustalić, czego unikać. Jeśli przy alergii masz napady kaszlu ze świstem, zgłoś to lekarzowi, bo może to być początek astmy.

Kaszel palacza

Kaszel palacza to przewlekły, zwykle poranny kaszel z odkrztuszaniem, wynikający z drażnienia oskrzeli dymem. Nie jest niewinnym nawykiem. Często jest pierwszym objawem POChP.

Palisz, kaszlesz od miesięcy i łapiesz zadyszkę na schodach? Poproś lekarza o spirometrię. Choroby nie widać na początku, a badanie wykrywa ją wcześnie.

Najskuteczniejszym leczeniem kaszlu palacza jest rzucenie palenia. Kaszel na początku może się chwilowo nasilić, bo oczyszczają się oskrzela. Lekarz może też zaproponować leki wspierające rzucanie palenia.

Zmiana charakteru kaszlu u palacza, chrypka trwająca ponad trzy tygodnie, krew w plwocinie albo chudnięcie to wskazanie do pilnej diagnostyki, w tym zdjęcia płuc.

Przewlekły kaszel z flegmą

Przewlekły kaszel z flegmą trwa ponad osiem tygodni i najczęściej wynika z POChP, rozstrzeni oskrzeli, przewlekłego zapalenia zatok albo nawracających zakażeń.

Przewlekły kaszel bez flegmy ma inne typowe przyczyny: astmę, spływanie wydzieliny z nosa, refluks i niektóre leki na nadciśnienie z grupy inhibitorów konwertazy.

Diagnostyka zwykle obejmuje:

  • badanie i osłuchanie,
  • zdjęcie RTG klatki piersiowej,
  • spirometrię,
  • przegląd przyjmowanych leków,
  • czasem badanie plwociny, laryngologa albo gastrologa.

Nie lecz przewlekłego kaszlu samymi syropami. Bez ustalenia przyczyny objaw tylko przykrywasz.

Kaszel po grypie typu A

Kaszel po grypie typu A często utrzymuje się przez trzy do ośmiu tygodni. To kaszel poinfekcyjny: wirus już zniknął, a oskrzela nadal są nadwrażliwe.

  • Jest suchy, napadowy, nasila się przy śmiechu, mówieniu, na zimnym powietrzu.
  • Stopniowo słabnie z tygodnia na tydzień.
  • Gorączka nie wraca.

Pomagają nawilżanie powietrza, picie ciepłych płynów, miód i inhalacja z soli fizjologicznej na kaszel. Przy uporczywym kaszlu poinfekcyjnym lekarz może rozważyć leki wziewne.

Wróć do lekarza, gdy po okresie poprawy gorączka wraca, kaszel się nasila, pojawia się duszność albo ból w klatce. To może być nadkażenie bakteryjne lub zapalenie płuc. Grypa szczególnie u osób starszych, z chorobami serca i płuc oraz w ciąży może mieć ciężkie powikłania.

Kaszel z krwią - kiedy pilnie do lekarza

Kaszel z krwią, nawet z niewielką domieszką w plwocinie, zawsze wymaga oceny lekarza. Przy dużej ilości krwi dzwoń pod 112.

Pilnie do lekarza albo na SOR, gdy kaszlowi towarzyszy:

  • odkrztuszanie krwi albo różowej, pienistej wydzieliny,
  • duszność, sinienie ust, przyspieszony oddech,
  • ból w klatce piersiowej,
  • wysoka gorączka, która nie spada,
  • u niemowlęcia problemy z oddychaniem, karmieniem albo bezdechy,
  • napady kaszlu zakończone wymiotami lub „pianiem” na wdechu.

Do lekarza w ciągu kilku dni zgłoś się, gdy kaszel trwa ponad trzy tygodnie, chudniesz bez powodu, pocisz się w nocy albo masz chrypkę dłużej niż trzy tygodnie.

Jeśli lekarz prowadzący ustalił już leczenie przewlekłego kaszlu, np. leki wziewne, możesz złożyć wniosek o e-receptę na kontynuację. Lekarz oceni wniosek i zdecyduje.

E-Recepta - 59,00 zł.

Zamów e-receptę online

Najczęstsze pytania

Co oznacza kaszel w nocy?

Najczęściej spływającą z nosa wydzielinę, astmę albo refluks. W pozycji leżącej każdy z tych mechanizmów się nasila. Kaszel, który regularnie budzi Cię w nocy, zwłaszcza ze świstami, pokaż lekarzowi.

Ile może trwać kaszel po infekcji?

Kaszel poinfekcyjny może trwać od trzech do ośmiu tygodni i stopniowo słabnie. Kaszel dłuższy niż osiem tygodni to kaszel przewlekły, który wymaga szukania przyczyny.

Na jaki kaszel jest Pecto Drill?

Sprawdź skład na opakowaniu, bo pod podobnymi nazwami bywają różne preparaty. Syropy rozrzedzające wydzielinę przeznaczone są do kaszlu mokrego, a nie suchego. Nie łącz ich z lekami hamującymi kaszel i przestrzegaj ograniczeń wiekowych z ulotki.

Czy inhalacja pomaga na kaszel?

Inhalacja z soli fizjologicznej z nebulizatora nawilża drogi oddechowe i może ułatwić odkrztuszanie. Leki do inhalacji, np. rozszerzające oskrzela albo sterydy, stosuj tylko z zalecenia lekarza.

Kiedy z kaszlem iść do lekarza?

Gdy masz duszność, krew w plwocinie, ból w klatce, wysoką gorączkę albo kaszel trwa ponad trzy tygodnie. Niemowlę z kaszlem i trudnościami w oddychaniu pokaż lekarzowi od razu.

Treść ma charakter informacyjny i nie zastępuje konsultacji lekarskiej. O wystawieniu dokumentu zawsze decyduje lekarz.