Owsica - jak wygląda owsik i jak się go pozbyć
Owsik to mały, biały robak długości kilku milimetrów, podobny do kawałka nitki, widoczny w okolicy odbytu albo na kale. Owsica daje przede wszystkim świąd odbytu w nocy i leczy się ją lekami przeciwpasożytniczymi, zwykle u wszystkich domowników naraz.
Spis treści
Jak wygląda owsik?
Owsik ludzki wygląda jak cienka, biała nitka długości od kilku milimetrów do około centymetra. Samice są większe od samców i to je zwykle widać.
Najłatwiej zobaczyć je wieczorem lub w nocy, gdy samice wychodzą z odbytu, żeby złożyć jaja na skórze. Możesz je zauważyć:
- na skórze wokół odbytu, poświecić latarką chwilę po zaśnięciu dziecka,
- na powierzchni świeżego kału,
- na bieliźnie lub pościeli.
Same jaja są niewidoczne gołym okiem. Wykrywa je test z taśmą klejącą przyłożoną rano do okolicy odbytu, przed myciem. Zwykłe badanie kału często ich nie pokazuje.
Test zrobisz w domu albo w laboratorium. Laboratorium wydaje specjalny zestaw z instrukcją. Wynik ujemny przy wyraźnych objawach warto powtórzyć, bo samice nie składają jaj każdej nocy.
Objawy owsicy
Najczęstszym objawem owsicy jest świąd okolicy odbytu, nasilony wieczorem i w nocy. Część osób nie ma żadnych objawów.
- Drapanie pupy w nocy, niespokojny sen, wybudzanie się.
- Rozdrażnienie i zmęczenie w ciągu dnia.
- Zaczerwienienie i otarcia skóry wokół odbytu.
- U dziewczynek świąd i podrażnienie okolic intymnych.
Owsica nie powoduje silnego bólu brzucha, wysokiej gorączki ani krwi w stolcu. Takie objawy mają inną przyczynę i wymagają wizyty u lekarza.
Rzadko owsiki wędrują do pochwy i dróg moczowych u dziewczynek, dając upławy albo pieczenie przy oddawaniu moczu. Takie objawy pokaż lekarzowi.
Jak dochodzi do zakażenia
Owsicą zakażasz się, połykając jaja owsika przeniesione rękami do ust. Najczęściej chorują dzieci w wieku przedszkolnym i szkolnym, a potem cała rodzina.
Mechanizm jest prosty. Dziecko drapie się w nocy, jaja trafiają pod paznokcie, potem na zabawki, klamki, ręczniki i jedzenie. Jaja przeżywają w otoczeniu do kilku tygodni.
Możliwe jest też samozakażenie: ręka z jajami wraca do ust i cykl zaczyna się od nowa. Dlatego bez higieny same leki często nie wystarczą.
Owsica nie świadczy o braku czystości w domu. Zdarza się w każdej rodzinie z dziećmi.
Do zakażenia może też dojść przez wdychanie jaj unoszących się z kurzem, np. przy strzepywaniu pościeli. To rzadsza droga, ale tłumaczy, czemu przy owsicy tak ważne jest sprzątanie na mokro.
Leki na owsiki
Owsicę leczy się lekami przeciwpasożytniczymi, które działają na dorosłe owsiki w jelicie. Część kupisz w aptece bez recepty, część wydaje się na receptę.
- Pyrantel jest dostępny bez recepty, w zawiesinie i tabletkach.
- Mebendazol i albendazol wydaje się na receptę.
Leki nie niszczą jaj, dlatego leczenie zwykle się powtarza po kilkunastu dniach. Termin i dawkę ustala lekarz albo podaje ulotka. Dawka zależy od wieku i masy ciała, więc nie dziel leku z rodzeństwem na oko.
W ciąży, w czasie karmienia piersią i u dzieci poniżej wieku podanego w ulotce leczenie dobiera wyłącznie lekarz.
Jeśli lekarz już wcześniej zalecił leczenie owsicy w Twojej rodzinie, możesz złożyć wniosek o e-receptę online. Napisz, kogo dotyczy, ile osób mieszka w domu, wiek i masę ciała każdej z nich. Lekarz oceni wniosek i zdecyduje o leczeniu.
Leczenie całej rodziny
Przy owsicy zwykle leczy się wszystkich domowników jednocześnie, także tych bez objawów. Inaczej zakażenie krąży w domu tygodniami.
- Zaplanuj leczenie wszystkich na ten sam dzień.
- Powtórz je w tym samym terminie u wszystkich.
- Poinformuj żłobek, przedszkole lub szkołę. Tam też mogą być inne dzieci z owsicą.
Kobieta w ciąży lub karmiąca nie powinna brać leku razem z resztą rodziny bez rozmowy z lekarzem. U niej często zaczyna się od samej higieny.
Higiena i pranie
Higiena to połowa leczenia owsicy. Bez niej jaja wracają do ust i owsiki do jelit.
- Krótko obetnij paznokcie wszystkim domownikom.
- Myj ręce mydłem po toalecie i przed każdym posiłkiem.
- Rano myj okolicę odbytu, bo w nocy samice złożyły tam jaja.
- Ręczniki zmieniaj codziennie i każdy domownik ma własny.
- Zabawki, które da się prać lub myć, umyj w dniu leczenia.
- Codziennie zmieniaj bieliznę i piżamę, dziecko śpi w obcisłych majtkach.
- Pościel, ręczniki i piżamy pierz w wysokiej temperaturze w dniu leczenia.
- Odkurzaj na mokro podłogi i przecieraj klamki, piloty, zabawki.
- Nie wytrzepuj pościeli w mieszkaniu.
Trzymaj te zasady co najmniej do drugiego podania leku i jeszcze przez jakiś czas po nim.
Nie musisz dezynfekować całego mieszkania ani wyrzucać zabawek. Wystarczy regularne mycie, pranie i sprzątanie. Ważniejsza od chemii jest konsekwencja wszystkich domowników przez kilka tygodni.
Naucz dziecko, żeby nie obgryzało paznokci i nie wkładało palców do ust. Pomoże prosta rutyna: mycie rąk po powrocie z przedszkola, po toalecie i przed jedzeniem, śpiewane przez tyle, ile trwa krótka piosenka.
Owsiki u dorosłych
Dorośli łapią owsiki najczęściej od dzieci, z którymi mieszkają, i mają te same objawy: świąd odbytu wieczorem i w nocy.
Leczenie dorosłego wygląda tak samo jak u reszty rodziny. Przy nawrotach pomimo leczenia sprawdź, czy wszyscy domownicy przyjęli lek, czy powtórzyliście go w terminie i czy higiena była trzymana.
Świąd odbytu u dorosłego bez dzieci w otoczeniu może mieć też inne przyczyny: hemoroidy, szczelinę odbytu, grzybicę, alergię kontaktową. Jeśli test na owsiki wychodzi ujemnie, a świąd trwa, idź do lekarza.
Przy owsicy u dorosłego nie zakładaj, że winne są tylko dzieci. Jeśli mieszkasz sam, a objawy wracają, sprawdź źródło zakażenia z lekarzem. Badanie z taśmą klejącą można powtórzyć kilka dni z rzędu, bo pojedynczy wynik ujemny nie wyklucza owsicy.
E-Recepta - 59,00 zł.
Zamów e-receptę onlineNajczęstsze pytania
Jak wygląda owsik?
Jak biała, cienka nitka długości kilku milimetrów do około centymetra. Najłatwiej go zobaczyć wieczorem przy odbycie albo na świeżym kale. Jaj nie widać gołym okiem.
Czy trzeba leczyć całą rodzinę?
Zwykle tak. Owsiki łatwo przechodzą między domownikami, nawet bez objawów. Wspólne leczenie w tym samym dniu i wspólna higiena zmniejszają ryzyko nawrotu. Kobiety w ciąży i karmiące konsultują leczenie z lekarzem.
Jak długo leczy się owsiki?
Samo przyjęcie leku to krótka sprawa, ale cała kuracja z powtórką trwa kilka tygodni. Przez ten czas trzymaj się zasad higieny, bo jaja przeżywają w otoczeniu.
Czy owsiki mogą przejść same?
Owsik żyje kilka tygodni, więc przy idealnej higienie zakażenie może wygasnąć. W praktyce dzieci szybko zakażają się ponownie, dlatego zwykle stosuje się leczenie.
Skąd dziecko ma owsiki?
Najczęściej z przedszkola, szkoły albo placu zabaw. Jaja przenoszą się na rękach, zabawkach i przedmiotach, a dziecko wkłada palce do ust. Zwierzęta domowe nie przenoszą owsików ludzkich.
Treść ma charakter informacyjny i nie zastępuje konsultacji lekarskiej. O wystawieniu dokumentu zawsze decyduje lekarz.