Hydroksyzyna to lek na receptę (Rp) z grupy anksjolityków, czyli leków przeciwlękowych. Według charakterystyki produktu stosuje się ją w trzech sytuacjach: objawowo przy lęku u dorosłych, objawowo przy świądzie i jako przygotowanie do zabiegu chirurgicznego.
Płacisz dopiero po wypełnieniu wniosku · każde zgłoszenie ocenia lekarz z PWZ · płacisz za ocenę lekarza, nie za dokument
Hydroksyzyna jest pochodną difenylometanu. Chemicznie nie jest spokrewniona z benzodiazepinami, fenotiazynami, rezerpiną ani meprobamatem. W charakterystyce produktu leczniczego (ChPL) należy do leków psycholeptycznych, podgrupy anksjolityków, z kodem ATC N05BB01.
W organizmie około 45% dawki przyjętej doustnie zamienia się w cetyryzynę. To ten sam związek, który znasz z popularnych leków na katar sienny i pokrzywkę. Stąd wyraźne działanie przeciwhistaminowe i skuteczność przy swędzeniu skóry. Jeśli szukasz preparatów typowo alergicznych, zajrzyj do kategorii leków przeciwalergicznych.
Hydroksyzynę dostaniesz jako tabletki powlekane (moc 10 mg albo 25 mg), jako syrop, w którym na każde 5 ml przypada 10 mg, oraz jako zastrzyki 50 mg/ml, które podaje wyłącznie personel medyczny. Moc, postać i sposób przyjmowania dobiera lekarz.
Charakterystyka produktu referencyjnego Atarax wymienia trzy sytuacje, w których lekarz może sięgnąć po hydroksyzynę:
Zwróć uwagę na słowo „objawowe”. Hydroksyzyna wycisza lęk, ale nie zastępuje leczenia zaburzenia, które go wywołuje. Gdy niepokój wraca mimo regularnego przyjmowania leku, potrzebna jest ponowna ocena u psychiatry, a nie kolejne opakowanie.
U dzieci ChPL dopuszcza hydroksyzynę od 12. miesiąca życia, ale tylko przy świądzie i w premedykacji. Wskazanie przeciwlękowe dotyczy wyłącznie dorosłych. Najmłodsi częściej reagują objawami ze strony ośrodkowego układu nerwowego, a drgawki notowano u dzieci częściej niż u dorosłych. Dawkę dla dziecka lekarz wylicza na podstawie masy ciała.
ChPL nie wskazuje jednego receptora odpowiedzialnego za efekt przeciwlękowy. Charakterystyka opisuje to ostrożnie: kora mózgu nie jest przez hydroksyzynę hamowana, a efekt prawdopodobnie bierze się z wyciszenia części struktur podkorowych. Zapisy EEG u zdrowych ochotników pokazują efekt przeciwlękowy i uspokajający. U osób z lękiem i bezsennością badanie snu wykazało dłuższy sen, krótsze nocne przebudzenia i szybsze zasypianie.
Tempo zależy od postaci. Syrop uspokaja szybciej: według ChPL efekt pojawia się już po 5-10 minutach, a po tabletce trzeba poczekać 30-45 minut. Działanie przeciwhistaminowe startuje mniej więcej po godzinie. Szczyt stężenia w osoczu przypada mniej więcej na drugą godzinę po połknięciu.
A ile działa? U dorosłych połowa leku znika z krwi średnio po około 14 godzinach, z rozrzutem od 7 do 20 godzin. Seniorzy usuwają lek wolniej (półtrwanie około 29 godzin), podobnie osoby z niewydolnością wątroby (około 37 godzin). Dlatego senność może utrzymywać się jeszcze następnego dnia.
Lek ma też łagodne działanie przeciwwymiotne, rozkurczowe i przeciwbólowe. To jednak cechy farmakologiczne, a nie osobne wskazania.
Najwięcej danych pochodzi z badań kontrolowanych placebo, w których hydroksyzynę przyjmowało 735 osób, a placebo 630. Oto objawy, które wystąpiły u co najmniej 1% uczestników:
| Objaw | Częstość według ChPL |
|---|---|
| Senność | U 13,74% badanych na hydroksyzynie pojawiła się senność (kategoria: bardzo często), przy 2,70% w grupie placebo. |
| Ból głowy | Ból głowy zgłosiło 1,63% badanych na hydroksyzynie (często) i 1,90% przyjmujących placebo. |
| Suchość w ustach | Suchość w ustach miało 1,22% badanych na hydroksyzynie (często) i 0,63% przyjmujących placebo. |
| Zmęczenie | Zmęczenie odczuło 1,36% badanych na hydroksyzynie (często) i 0,63% przyjmujących placebo. |
Z obserwacji po dopuszczeniu leku do obrotu wiadomo, że niezbyt często występują: splątanie lub pobudzenie, zawroty głowy, drżenie, problemy ze snem, nudności, gorączka i ogólne złe samopoczucie. Do rzadkich należą m.in. omamy i dezorientacja, drgawki, kłopoty z ostrością widzenia, tachykardia, niskie ciśnienie, wymioty lub zaparcia, trudność z oddaniem moczu oraz zmiany na skórze. Z częstością nieznaną opisano wydłużenie odstępu QT w EKG i groźne zaburzenia rytmu typu torsade de pointes. U większości tych pacjentów występowały inne czynniki ryzyka, np. zaburzenia elektrolitowe albo jednocześnie przyjmowane inne leki.
Przy poniższych sygnałach nie czekaj:
Przeciwwskazania kardiologiczne hydroksyzyny są bezwzględne. Według ChPL nie wolno jej stosować, jeśli dotyczy cię którykolwiek z punktów:
Lista leków wydłużających QT w ChPL jest długa. Są na niej m.in. leki przeciwarytmiczne (amiodaron, sotalol, chinidyna), niektóre leki przeciwpsychotyczne (haloperydol), niektóre antybiotyki (erytromycyna, lewofloksacyna, moksyfloksacyna), hydroksychlorochina, metadon oraz niektóre leki przeciwdepresyjne, w tym citalopram i escitalopram. Charakterystyka nie układa tu rankingu preparatów. Reguła jest prosta: połączenie z każdym lekiem wydłużającym QT jest przeciwwskazane. Dlatego w wywiadzie wpisz wszystko, co bierzesz.
Ostrożność obowiązuje przy innych lekach działających depresyjnie na układ nerwowy (nasennych, uspokajających, opioidach) i przy lekach przeciwcholinergicznych, bo efekty się sumują. Hydroksyzyna osłabia działanie betahistyny i inhibitorów cholinoesterazy, a ChPL każe unikać łączenia jej z inhibitorami MAO.
Masz zaplanowane testy skórne na alergię albo próbę prowokacyjną z metacholiną? ChPL każe przerwać hydroksyzynę co najmniej 5 dni wcześniej, bo lek mógłby wpłynąć na wynik. Ustal to z lekarzem, który zleca badanie.
Lekarz zachowa też ostrożność, jeśli masz jaskrę, kłopoty z oddawaniem moczu, spowolnioną pracę jelit, miastenię, otępienie lub skłonność do drgawek. U seniorów stosowanie nie jest zalecane, bo lek wolniej się wydala i częściej daje działania niepożądane. Przy niewydolności wątroby oraz umiarkowanej lub ciężkiej niewydolności nerek lekarz zmniejsza dawkę.
Alkohol. ChPL mówi jasno: w trakcie leczenia należy unikać picia alkoholu. Alkohol wzmacnia efekt leku: możesz być bardziej senny, mieć zawroty głowy i wolniej reagować.
Prowadzenie auta. Hydroksyzyna może wywołać zmęczenie, zawroty głowy, sedację i zaburzenia widzenia. Według ChPL wpływ na refleks i skupienie bywa umiarkowany, a nawet znaczny, zwłaszcza po dużej dawce albo gdy dołożysz alkohol czy inny lek uspokajający. Producent zaleca wprost ostrzegać pacjentów przed jazdą samochodem i pracą przy maszynach. Zanim usiądziesz za kierownicą, ustal z lekarzem, czy w twoim przypadku to bezpieczne, a przy senności lub zawrotach głowy w ogóle nie prowadź.
Ciąża. Hydroksyzyna jest w ciąży przeciwwskazana. Przenika przez łożysko i osiąga w organizmie płodu wyższe stężenie niż u matki. U noworodków, których matki przyjmowały ją pod koniec ciąży lub podczas porodu, opisywano m.in. obniżone napięcie mięśni, zaburzenia ruchowe, depresję ośrodkowego układu nerwowego i zatrzymanie moczu. Jeśli możesz zajść w ciążę, w czasie leczenia potrzebna jest skuteczna antykoncepcja - ChPL stawia to jako wymóg.
Karmienie piersią. Też przeciwwskazane. Główny metabolit, cetyryzyna, trafia do mleka matki, a u niemowląt karmionych piersią opisano ciężkie reakcje niepożądane. Jeśli leczenie jest konieczne, karmienie trzeba przerwać. Ciąża lub plan ciąży? Zaznacz to w formularzu, zanim poprosisz o następne opakowanie.
Hydroksyzyna nie jest substancją psychotropową w rozumieniu polskiego wykazu. Pacjenci nazywają ją „psychotropem”, bo działa na psychikę i uspokaja, ale prawnie to zwykły lek Rp. Nie obejmują jej szczególne zasady przewidziane dla substancji psychotropowych, takie jak krótszy termin realizacji recepty.
ChPL nie opisuje uzależnienia od hydroksyzyny. Podaje natomiast, że po 4 tygodniach leczenia osób z zaburzeniami lękowymi nie wystąpiły objawy odstawienne. Odnotowuje też, że w badaniach nie zaobserwowano zaburzeń pamięci. To inny profil niż w przypadku benzodiazepin, które mają odrębne, ostrzejsze zasady. Brak uzależnienia w opisie nie oznacza zgody na terapię bez końca. Zasada z ChPL brzmi: jak najmniejsza dawka, która działa, i leczenie tak krótkie, jak się da.
ChPL nie podaje schematu odstawiania. O przerwaniu, zmianie leku lub zamienniku decyduje lekarz, który zna twoje leczenie. Jeśli lek przestał pomagać albo lęk się nasila, nie zmieniaj dawki na własną rękę. To sygnał, żeby wrócić do psychiatry.
Co z wagą? Wśród zgłoszeń po wprowadzeniu do obrotu ChPL wymienia zwiększenie masy ciała z częstością nieznaną. Ten sam objaw opisano przy cetyryzynie, głównym metabolicie. Wyraźny przyrost wagi zgłoś lekarzowi.
Hydroksyzyna występuje w Polsce pod kilkunastoma nazwami. Produkt referencyjny to Atarax (UCB Pharma). Pozostałe to m.in. Hydroxyzinum różnych wytwórców (Adamed, Aflofarm, Espefa, Hasco, Polfarmex, Teva i inni), Hydroxyzine Orion i Comfortin. Osobno opisujemy preparat Hydroxyzinum.
Zamienniki mają tę samą substancję czynną, lecz moc, postać i skład pomocniczy bywają inne. Produkty różnych wytwórców mogą też różnić się zakresem zarejestrowanych wskazań. Wersja Atarax w tabletkach ma w składzie laktozę. Osoby z rzadką dziedziczną nietolerancją galaktozy, niedoborem laktazy typu Lapp lub zespołem złego wchłaniania glukozy-galaktozy nie powinny przyjmować tej postaci. Przejście na lek z inną substancją, np. pregabalinę, ustala wyłącznie lekarz.
Apteka wyda hydroksyzynę tylko na receptę. Oferty sprzedaży bez recepty pochodzą z nielegalnych źródeł i grożą podróbką albo lekiem przechowywanym byle jak.
W kliknijporecepte zajmujemy się wyłącznie kontynuacją leczenia, które już trwa. Diagnozę i wybór pierwszego leku zostawiamy psychiatrze, który widzi cię na wizycie. Jeśli hydroksyzynę przepisał ci już lekarz i masz dokumentację, możesz złożyć wniosek o kolejną e-receptę. Tak to wygląda:
Prawną podstawą jest art. 42 ust. 2 ustawy o zawodach lekarza i lekarza dentysty. Pozwala on lekarzowi wypisać receptę na dalsze leczenie bez badania pacjenta, o ile przemawia za tym stan zdrowia widoczny w dokumentacji medycznej. Nie prowadzimy rozmów wideo ani telefonicznych. Opłata dotyczy oceny wniosku przez lekarza, dlatego przy odmowie nie podlega zwrotowi.
Termin realizacji e-recepty na zwykły lek Rp, taki jak hydroksyzyna, nie może przekroczyć 365 dni. Prawo farmaceutyczne przewiduje krótsze terminy dla antybiotyków (7 dni) oraz dla środków odurzających i substancji psychotropowych (30 dni). Kod zrealizujesz w dowolnej aptece, a instrukcja realizacji w aptece przeprowadzi cię przez to krok po kroku. Szczegóły ścieżki dla leków psychiatrycznych znajdziesz na stronie e-recepty psychiatrycznej.
Pamiętaj: pogorszenie samopoczucia, nowe objawy albo myśli o zrobieniu sobie krzywdy to powód do pilnego kontaktu z lekarzem lub z numerem 112, a nie do odnawiania recepty.
Wejdź w formularz
Otwórz wniosek e-recepty z wpisaną nazwą "Hydroksyzyna".
Wypełnij wniosek
Podaj dane, przepisz z opakowania nazwę i moc leku oraz wypełnij krótki wywiad medyczny.
Płatność
Płacisz dopiero po wypełnieniu wniosku. Opłata dotyczy oceny wniosku przez lekarza, dlatego przy odmowie nie podlega zwrotowi.
Lekarz weryfikuje
Wniosek trafia do lekarza z prawem wykonywania zawodu, który ocenia jego zasadność.
Kod recepty
Kod dostajesz e-mailem. W aptece podajesz kod oraz numer PESEL.
Według ChPL hydroksyzyna ma trzy zastosowania: łagodzi objawy lęku u dorosłych, zmniejsza świąd i służy do premedykacji, czyli przygotowania przed operacją. Lęk wycisza, ale nie usuwa jego przyczyny, dlatego zwykle jest częścią szerszego planu ustalonego przez psychiatrę. U dzieci od 12. miesiąca życia stosuje się ją tylko przy świądzie i przed zabiegiem, nie przy lęku.
Po syropie już po 5-10 minutach, po tabletce po 30-45 minutach: tak ChPL opisuje początek działania uspokajającego. Na złagodzenie świądu, czyli efekt przeciwhistaminowy, poczekasz dłużej, około godziny. Ponieważ organizm pozbywa się połowy dawki dopiero po mniej więcej 14 godzinach, rano możesz być jeszcze senny.
ChPL nie opisuje uzależnienia, a po 4 tygodniach leczenia osób z lękiem nie odnotowano objawów odstawiennych. Hydroksyzyna nie jest też substancją psychotropową w rozumieniu polskiego wykazu, to zwykły lek Rp. Charakterystyka i tak każe trzymać się możliwie małej dawki i krótkiego leczenia, a długość terapii ustala lekarz.
Nie. Charakterystyka każe unikać alkoholu przez cały czas leczenia. Oba działają na układ nerwowy w tę samą stronę, więc po połączeniu łatwiej o silną senność, zawroty głowy i wolniejsze reakcje. Dodatkowo pogarsza to zdolność prowadzenia auta. Jeśli wypiłeś i czujesz się źle, nie prowadź i poproś kogoś bliskiego o pomoc.
Może się to zdarzyć. ChPL wpisuje przyrost masy ciała na listę zgłoszeń po dopuszczeniu leku do obrotu, z adnotacją „częstość nieznana”, bo dane nie pozwalają ocenić, jak często się zdarza. Ten sam objaw opisano przy cetyryzynie, głównym metabolicie hydroksyzyny. Jeśli waga wyraźnie rośnie, zgłoś to lekarzowi zamiast samodzielnie odstawiać lek.
Razem z lekarzem. ChPL nie podaje schematu odstawiania, a po 4 tygodniach leczenia lęku nie odnotowano objawów odstawiennych. Mimo to o przerwaniu albo zmianie leku nie decyduj sam: powrót lęku może oznaczać, że trzeba zmienić całe leczenie. Wyjątek to objawy ze strony serca, wtedy ChPL każe przerwać lek i od razu zgłosić się do lekarza.
Tak, hydroksyzyna to lek Rp. Sprzedaż bez recepty to zawsze nielegalne źródło, gdzie łatwo trafić na podróbkę. Gdy terapia już trwa i masz jej dokumentację, wypełnij u nas formularz kontynuacji. Ocenia go lekarz, pytania zadaje na czacie i może odmówić, np. przy przeciwwskazaniu kardiologicznym.
Nie. ChPL hydroksyzyny wymienia citalopram i escitalopram wśród leków, z którymi połączenie jest przeciwwskazane, bo razem zwiększają ryzyko zaburzeń rytmu serca. Zasada obejmuje każdy lek wydłużający odstęp QT, nie tylko te dwa. Dlatego w formularzu podaj wszystkie leki, które przyjmujesz, także te przepisane przez innych lekarzy.
Hydroksyzyna to lek na receptę (Rp). Treść ma charakter informacyjny i nie zastępuje konsultacji lekarskiej - informacje o dawkowaniu są ogólne, a o dawce i leczeniu decyduje lekarz. O wystawieniu e-recepty zawsze decyduje lekarz po weryfikacji wniosku.