Start · Leki

Rispolept (rysperydon) - na co działa, jakie daje skutki uboczne i jak przedłużyć leczenie

Rispolept to lek z rysperydonem, należący do leków przeciwpsychotycznych. Charakterystyka produktu wskazuje go w schizofrenii, w epizodach manii w przebiegu choroby afektywnej dwubiegunowej oraz krótko w uporczywej agresji w ściśle opisanych sytuacjach.

250,00 zł e-konsultacja

Płacisz dopiero po wypełnieniu wniosku · każde zgłoszenie ocenia lekarz z PWZ · płacisz za ocenę lekarza, nie za dokument

Kliknij po receptę
O leku

Rispolept - najważniejsze informacje

Spis treści
  1. Rispolept w pigułce: substancja, grupa, producent
  2. Na co jest Rispolept: cztery wskazania z ChPL
  3. Postaci i moce Rispoleptu w aptekach
  4. Co warto wiedzieć o tabletkach
  5. Skutki uboczne Rispoleptu: co jest częste, a co pilne
  6. Objawy, z którymi nie czekaj
  7. Rispolept u seniorów z demencją: wyższe ryzyko udaru i zgonu
  8. Rispolept a alkohol, prowadzenie auta, ciąża i inne leki
  9. Uzależnienie i status „psychotropu”: jak jest naprawdę
  10. Zamienniki Rispoleptu i koszt leczenia
  11. Recepta na Rispolept: kontynuacja krok po kroku
  12. Źródła

Rispolept w pigułce: substancja, grupa, producent

Substancją czynną Rispoleptu jest rysperydon. W klasyfikacji ATC lek ma kod N05AX08 i należy do grupy „inne leki przeciwpsychotyczne”. Podmiotem odpowiedzialnym jest Janssen-Cilag International N.V. Pod tą marką w obrocie są tabletki powlekane, roztwór doustny oraz Rispolept Consta, czyli zastrzyki o przedłużonym działaniu.

Jak działa? Rysperydon blokuje przede wszystkim receptory dopaminowe D2 i serotoninowe 5-HT2 w mózgu. Działa też na receptory alfa1-adrenergiczne i, słabiej, histaminowe H1. Nie wiąże się z receptorami cholinergicznymi. Blokada D2 łagodzi tzw. objawy wytwórcze, takie jak urojenia czy omamy, a zrównoważone działanie na serotoninę i dopaminę może według ChPL zmniejszać ryzyko zaburzeń ruchowych i rozszerzać działanie na objawy negatywne oraz afektywne w schizofrenii.

Na co jest Rispolept: cztery wskazania z ChPL

Punkt 4.1 charakterystyki wymienia cztery sytuacje, w których lekarz może sięgnąć po Rispolept:

  • schizofrenia;
  • mania o umiarkowanym lub dużym nasileniu u osób z chorobą afektywną dwubiegunową;
  • agresja, która nie mija, u osób z otępieniem alzheimerowskim w stadium umiarkowanym lub ciężkim, gdy metody bez leków zawiodły i chory może zrobić krzywdę sobie lub innym; tylko krótko, maksymalnie 6 tygodni;
  • agresja przy zaburzeniach zachowania u dzieci od 5. roku życia i nastolatków z obniżoną sprawnością intelektualną, także maksymalnie 6 tygodni i zawsze jako element szerszej terapii.

Postaci i moce Rispoleptu w aptekach

Na rynku znajdziesz poniższe postaci i moce. Dawkę i sposób przyjmowania zawsze ustala lekarz.

  • tabletki powlekane: 1 mg, 2 mg, 3 mg i 4 mg;
  • roztwór doustny: 1 mg/ml;
  • zastrzyki o przedłużonym działaniu (Rispolept Consta), przygotowywane z proszku i rozpuszczalnika: 25 mg, 37,5 mg i 50 mg.

Co warto wiedzieć o tabletkach

Według ChPL Rispolept nie jest dostępny w tabletkach 0,5 mg. Jedzenie nie wpływa na wchłanianie leku. Tabletki zawierają laktozę, a tabletki 2 mg także barwnik żółcień pomarańczową (E110), który może wywołać reakcję alergiczną. Osoby z rzadką dziedziczną nietolerancją galaktozy, brakiem laktazy lub zespołem złego wchłaniania glukozy-galaktozy nie powinny przyjmować tych tabletek. Jeśli masz uczulenie na barwniki, powiedz o tym lekarzowi.

Przy chorobach nerek organizm wolniej usuwa czynną część leku, a przy chorobach wątroby rośnie stężenie wolnego rysperydonu we krwi. Dlatego w takich sytuacjach ChPL zaleca ostrożność i wolniejsze dochodzenie do dawki docelowej, którą ustala lekarz.

Skutki uboczne Rispoleptu: co jest częste, a co pilne

Co najmniej co dziesiąty pacjent w badaniach miał parkinsonizm (sztywność, spowolnienie, drżenie), senność lub nadmierne uspokojenie, bóle głowy albo bezsenność. Parkinsonizm i akatyzja, czyli przymus ruchu i wewnętrzny niepokój, nasilają się wraz z dawką.

Często pojawia się też wzrost prolaktyny, tycie i większy apetyt. W kilkutygodniowych badaniach (6-8 tygodni) u dorosłych ze schizofrenią co najmniej 7% masy ciała przybyło 18% osób na Rispolepcie i 9% na placebo. Nadmiar prolaktyny może dawać powiększenie piersi u mężczyzn, zaburzenia miesiączkowania, wyciek mleka z piersi, spadek libido i zaburzenia erekcji. ChPL zaleca regularne ważenie się i obserwację objawów cukrzycy: wzmożonego pragnienia, częstego oddawania moczu i osłabienia.

Na początku leczenia możliwe są spadki ciśnienia przy wstawaniu, z zawrotami głowy. Wstawaj powoli, szczególnie jeśli bierzesz leki na nadciśnienie.

Objawy, z którymi nie czekaj

Skontaktuj się z lekarzem od razu albo dzwoń pod 112, jeśli zauważysz:

  • wysoką gorączkę ze sztywnością mięśni i zaburzeniami świadomości, czyli możliwy złośliwy zespół neuroleptyczny;
  • mimowolne, rytmiczne ruchy języka lub twarzy, które mogą oznaczać późne dyskinezy;
  • gorączkę lub objawy infekcji, bo lek bardzo rzadko obniża liczbę białych krwinek;
  • bolesną, długotrwałą erekcję (priapizm);
  • ból i obrzęk nogi, nagłą duszność lub ból w klatce, czyli możliwe objawy zakrzepicy;
  • u osoby starszej z otępieniem: nagłe osłabienie lub drętwienie twarzy, ręki albo nogi, kłopoty z mową lub widzeniem.

Rispolept u seniorów z demencją: wyższe ryzyko udaru i zgonu

Wśród starszych pacjentów z otępieniem w badaniach zmarło 4,0% przyjmujących rysperydon i 3,1% przyjmujących placebo. Udar i inne zdarzenia naczyniowo-mózgowe dotknęły 3,3% leczonych wobec 1,2% w grupie placebo. Z tego powodu u tych chorych ChPL ogranicza lek do krótkiego leczenia agresji w chorobie Alzheimera, a przy innych rodzajach otępienia go wyklucza. Szczególnej ostrożności wymaga też łączenie z furosemidem.

Rispolept a alkohol, prowadzenie auta, ciąża i inne leki

Alkohol. ChPL każe stosować rysperydon ostrożnie z innymi substancjami działającymi na mózg, a wśród nich na pierwszym miejscu wymienia alkohol, obok opioidów, leków przeciwhistaminowych i benzodiazepin, bo rośnie ryzyko silnej senności. W praktyce: zanim wypijesz choćby niewielką ilość, zapytaj lekarza, czy w twoim przypadku to w ogóle wchodzi w grę.

Prowadzenie pojazdów. Lek ma niewielki lub umiarkowany wpływ na zdolność kierowania, bo może działać na układ nerwowy i wzrok. Nie siadaj za kierownicę ani nie obsługuj maszyn, dopóki nie wiesz, jak reagujesz na lek.

Ciąża i karmienie. W ciąży Rispoleptu nie należy przyjmować, chyba że jest to absolutnie niezbędne, a jeśli trzeba go odstawić, nie robi się tego gwałtownie. Noworodki narażone na lek w III trymestrze wymagają obserwacji. Rysperydon przenika w małych ilościach do mleka.

Inne leki. Paroksetyna i fluoksetyna mogą zwiększać stężenie rysperydonu, a karbamazepina je zmniejszać. Ostrożności wymaga łączenie z lekami wydłużającymi odstęp QT, lekami na nadciśnienie i lekami pobudzającymi, np. metylofenidatem. Nie zaleca się łączenia z paliperydonem. Pokaż lekarzowi pełną listę swoich leków.

Uzależnienie i status „psychotropu”: jak jest naprawdę

Rysperydon nie figuruje w wykazie substancji psychotropowych, więc Rispolept to zwykły lek na receptę (Rp). Potocznie wiele osób nazywa „psychotropem” każdy lek psychiatryczny, ale prawnie to inna kategoria. W charakterystyce Rispoleptu nie ma też ostrzeżenia o uzależnieniu.

To nie znaczy, że lek można odstawić z dnia na dzień. ChPL zaleca stopniowe zmniejszanie dawki. Po nagłym przerwaniu dużych dawek leków przeciwpsychotycznych bardzo rzadko opisywano nudności, wymioty, poty i bezsenność. Mogą też wrócić objawy psychotyczne i ruchy mimowolne. Każdą zmianę planuj z psychiatrą.

Zamienniki Rispoleptu i koszt leczenia

Rysperydon jest dostępny także pod innymi nazwami, m.in. Orizon, Risperon, Ryspolit, Risperidon Vipharm, Risperidone Grindeks, Risperidone Teva, Torendo Q-Tab i Okedi. Produkty różnią się postacią (tabletki powlekane, tabletki rozpadające się w jamie ustnej, roztwór, wstrzyknięcia) i dostępnymi mocami, a inne produkty tej samej substancji mogą mieć inne wskazania. Zamiana na odpowiednik ma sens tylko przy tej samej substancji, mocy i postaci, po rozmowie z lekarzem lub farmaceutą.

Inne leki przeciwpsychotyczne, np. kwetiapina czy olanzapina, nie są zamiennikami. Zmiana leku to decyzja psychiatry.

Cena zależy od postaci, mocy, wielkości opakowania, apteki i tego, czy przysługuje ci refundacja. Aktualną odpłatność sprawdzisz w wykazie leków refundowanych Ministerstwa Zdrowia albo w aptece.

Recepta na Rispolept: kontynuacja krok po kroku

Rispoleptu nie kupisz bez recepty, a oferty z nielegalnych źródeł niosą ryzyko podróbek. Podstawą przedłużenia jest art. 42 ust. 2 ustawy o zawodach lekarza: receptę potrzebną do dalszego leczenia można wystawić bez badania, gdy przemawia za tym stan zdrowia widoczny w dokumentacji.

U nas zaczynasz od formularza z pytaniami o zdrowie i dołączasz dokumenty od psychiatry, na przykład kartę wizyty z nazwą leku. Wniosek ocenia lekarz (nadzór medyczny: lek. Damian Wojno, PWZ 3211301), a jeśli czegoś brakuje, dopyta na czacie. Nie ma tu wideorozmów ani połączeń telefonicznych i nie zaczynamy leczenia od zera. Lekarz może odmówić, np. gdy objawy się nasiliły; opłata dotyczy oceny wniosku, dlatego przy odmowie nie podlega zwrotowi. Więcej przeczytasz na stronie recepty na leki psychiatryczne i w poradniku o kontynuacji terapii.

E-recepta na zwykły lek, taki jak Rispolept, może mieć termin realizacji maksymalnie 365 dni. Krótsze, osobne terminy prawo przewiduje dla antybiotyków (7 dni) oraz dla substancji psychotropowych i środków odurzających (30 dni). Ile leku przepisać, decyduje lekarz.

Źródła

Proces

Jak zdobyć receptę na Rispolept - krok po kroku

  1. 1

    Wejdź w formularz

    Otwórz wniosek e-recepty z wpisaną nazwą "Rispolept".

  2. 2

    Wypełnij wniosek

    Podaj dane, przepisz z opakowania nazwę i moc leku oraz wypełnij krótki wywiad medyczny.

  3. 3

    Płatność

    Płacisz dopiero po wypełnieniu wniosku. Opłata dotyczy oceny wniosku przez lekarza, dlatego przy odmowie nie podlega zwrotowi.

  4. 4

    Lekarz weryfikuje

    Wniosek trafia do lekarza z prawem wykonywania zawodu, który ocenia jego zasadność.

  5. 5

    Kod recepty

    Kod dostajesz e-mailem. W aptece podajesz kod oraz numer PESEL.

Wypełnij wniosek o e-konsultację
Pytania

Najczęstsze pytania

Rispolept na co pomaga i komu lekarz go przepisuje?

Głównie na schizofrenię i na epizody manii o nasileniu umiarkowanym do ciężkiego w chorobie afektywnej dwubiegunowej. ChPL dopuszcza też krótkie, do 6 tygodni, leczenie uporczywej agresji u osób z otępieniem w chorobie Alzheimera oraz u dzieci od 5 lat i młodzieży z zaburzeniami zachowania i obniżoną sprawnością intelektualną. Lek nie jest przeznaczony na zwykły stres czy bezsenność.

Czy Rispolept to psychotrop i czy można się od niego uzależnić?

Prawnie nie: rysperydon nie jest na wykazie substancji psychotropowych, a Rispolept wydaje się na zwykłą receptę Rp. Charakterystyka nie ostrzega przed uzależnieniem. Mimo to leku nie odstawia się nagle, bo mogą wrócić objawy choroby, a po gwałtownym przerwaniu dużych dawek bardzo rzadko opisywano nudności, wymioty, poty i bezsenność. Dawkę zmniejsza się stopniowo, z psychiatrą.

Rispolept zamiennik: który lek z rysperydonem jest odpowiednikiem?

Odpowiednikiem jest inny lek z rysperydonem w tej samej mocy i postaci, np. Risperon, Ryspolit albo Orizon. Sprawdź z farmaceutą, czy postać się zgadza, bo na rynku są tabletki powlekane, tabletki rozpadające się w jamie ustnej, roztwór i zastrzyki. Inny lek przeciwpsychotyczny to już zmiana leczenia, o której decyduje psychiatra.

Rispolept a alkohol: czy wolno wypić choć jednego drinka?

Nie bez zgody lekarza: ChPL wymienia alkohol jako pierwszą substancję, z którą rysperydon trzeba łączyć ostrożnie, bo razem mocniej usypiają. Nie zakładaj, że mała ilość jest bezpieczna: zapytaj psychiatrę, co w twojej sytuacji wolno, i nie prowadź po alkoholu ani po pierwszych dawkach leku.

Jak szybko działa Rispolept i kiedy ocenić leczenie?

Nie ma jednej liczby dla wszystkich. W badaniach nad manią przewagę rysperydonu nad placebo oceniano po 3 tygodniach, a w schizofrenii skuteczność potwierdzano w badaniach trwających od 4 do 8 tygodni. Dlatego nie oceniaj leku po kilku dniach i nie zmieniaj dawki sam. O tym, czy leczenie działa, rozmawiaj z psychiatrą na wizytach kontrolnych.

Rispolept to lek na receptę (Rp). Treść ma charakter informacyjny i nie zastępuje konsultacji lekarskiej - informacje o dawkowaniu są ogólne, a o dawce i leczeniu decyduje lekarz. O wystawieniu e-recepty zawsze decyduje lekarz po weryfikacji wniosku.