Start · Wiedza

Wirus RSV - objawy, przebieg i szczepienie

RSV to syncytialny wirus oddechowy, który u większości dorosłych daje objawy przeziębienia, ale u niemowląt i seniorów może wywołać zapalenie oskrzelików albo płuc. Przed ciężkim przebiegiem chronią szczepionki dla seniorów i kobiet w ciąży oraz przeciwciała dla niemowląt.

Spis treści
  1. Co to jest RSV?
  2. Objawy zakażenia RSV
  3. RSV u niemowląt i małych dzieci
  4. RSV u dorosłych i seniorów
  5. RSV, grypa czy COVID-19
  6. Co to jest szczepionka RSV i na co jest?
  7. Dla kogo szczepienie RSV
  8. Jak ograniczyć zakażenie w domu
  9. Leczenie i kiedy do lekarza

Co to jest RSV?

RSV to skrót angielskiej nazwy syncytialnego wirusa oddechowego. Atakuje drogi oddechowe i krąży głównie jesienią i zimą.

Prawie każde dziecko przechodzi zakażenie RSV przed drugimi urodzinami. Odporność po chorobie nie jest trwała, więc zakażasz się wiele razy w życiu.

Wirus szerzy się drogą kropelkową i przez ręce. Przeżywa kilka godzin na klamkach, zabawkach i blatach. Chory zaraża zwykle przez kilka dni do tygodnia, małe dzieci dłużej.

Okres od zakażenia do pierwszych objawów trwa zwykle kilka dni. Sezon RSV w Polsce przypada najczęściej na miesiące od jesieni do wczesnej wiosny.

Objawy zakażenia RSV

Typowe objawy RSV to katar, kaszel, ból gardła, kichanie i niewysoka gorączka, czyli obraz przeziębienia.

  • Katar i zatkany nos.
  • Suchy, potem mokry kaszel.
  • Ból gardła, ból głowy.
  • Gorączka, zwykle niewysoka.
  • Spadek apetytu i energii.

U części chorych zakażenie schodzi niżej, do oskrzelików i płuc. Wtedy pojawia się świszczący oddech, nasilony kaszel i duszność.

RSV u niemowląt i małych dzieci

U niemowląt RSV to najczęstsza przyczyna zapalenia oskrzelików i częsty powód pobytu w szpitalu z infekcją dróg oddechowych.

Największe ryzyko mają wcześniaki, dzieci w pierwszym półroczu życia oraz dzieci z wadami serca i chorobami płuc.

Obserwuj:

  • szybki oddech, zapadanie się skóry między żebrami,
  • poruszanie skrzydełkami nosa, stękanie przy oddychaniu,
  • przerwy w oddychaniu albo sinienie ust,
  • niechęć do jedzenia i mniej mokrych pieluch.

U najmłodszych pierwszym objawem bywa sam bezdech albo rozdrażnienie, bez gorączki.

Niemowlę z dusznością, bezdechem albo odmową picia - natychmiast do lekarza, na SOR albo 112.

RSV u dorosłych i seniorów

U zdrowych dorosłych RSV przebiega zwykle jak przeziębienie i mija w 1-2 tygodnie. U seniorów i osób przewlekle chorych może wywołać zapalenie płuc i zaostrzyć choroby serca i płuc.

Grupy ryzyka:

  • osoby po 60. roku życia,
  • chorzy na POChP, astmę, niewydolność serca, cukrzycę,
  • osoby z obniżoną odpornością,
  • mieszkańcy domów opieki.

U seniorów RSV łatwo pomylić z grypą. Różnicę pokazuje test z wymazu.

Kaszel po RSV potrafi utrzymywać się kilka tygodni. Jeśli nasila się, dochodzi gorączka albo duszność, skontaktuj się z lekarzem.

RSV, grypa czy COVID-19

RSV, grypy i COVID-19 nie odróżnisz pewnie po samych objawach, bo wszystkie dają gorączkę, kaszel i osłabienie. Różnicę pokazuje test z wymazu.

  • Grypa częściej zaczyna się gwałtownie, od wysokiej gorączki i bólu mięśni.
  • COVID-19 bywa związany z utratą węchu lub smaku, choć nie zawsze.
  • RSV u dorosłych częściej daje katar i świszczący kaszel, a u niemowląt problem z oddychaniem.

Test ma znaczenie przede wszystkim u seniorów i osób przewlekle chorych, bo przy grypie i COVID-19 lekarz może rozważyć lek przeciwwirusowy.

Co to jest szczepionka RSV i na co jest?

Szczepionka RSV chroni przed ciężkim zakażeniem dolnych dróg oddechowych wywołanym przez RSV, czyli przed zapaleniem płuc i oskrzelików. Nie chroni przed grypą, COVID-19 ani przeziębieniem wywołanym innymi wirusami.

Szczepionki RSV nie zawierają żywego wirusa. Uczą układ odpornościowy rozpoznawać białko, za pomocą którego wirus wnika do komórek.

Dla niemowląt są też przeciwciała monoklonalne. To nie szczepionka, tylko gotowe przeciwciała, które chronią dziecko przez sezon.

Skutki uboczne szczepienia są zwykle łagodne i krótkie: ból w miejscu wkłucia, zmęczenie, ból głowy albo mięśni.

Dla kogo szczepienie RSV

Szczepienie RSV zaleca się przede wszystkim osobom po 60. roku życia, zwłaszcza przewlekle chorym, oraz kobietom w ciąży, żeby chronić noworodka.

  • Seniorzy: ochrona przed zapaleniem płuc i pobytem w szpitalu.
  • Młodsi dorośli z chorobami serca, płuc lub obniżoną odpornością: decyzja lekarza, zgodnie z rejestracją preparatu.
  • Kobiety w ciąży: w okresie ciąży wskazanym dla danej szczepionki. Przeciwciała przechodzą przez łożysko do dziecka.
  • Niemowlęta: przeciwciała monoklonalne, zwłaszcza w pierwszym sezonie RSV.

Kwalifikację i wybór preparatu przeprowadza lekarz. Aktualne zalecenia znajdziesz w Programie Szczepień Ochronnych i u lekarza rodzinnego.

Jak ograniczyć zakażenie w domu

Przed RSV w domu chroni głównie mycie rąk, bo wirus długo przeżywa na skórze i przedmiotach.

  • Myj ręce przed wzięciem niemowlęcia na ręce.
  • Osoba z katarem nie całuje niemowlęcia i nosi maseczkę przy karmieniu.
  • Przecieraj zabawki, klamki i telefony.
  • Ogranicz odwiedziny u noworodka w sezonie infekcji.
  • Nie pal przy dziecku. Dym tytoniowy zwiększa ryzyko ciężkiego przebiegu.

Leczenie i kiedy do lekarza

U większości chorych zakażenie RSV leczy się objawowo, bo nie ma leku, który usuwa wirusa.

  • Pij często, małymi porcjami.
  • Nawilżaj powietrze.
  • Niemowlętom oczyszczaj nos solą fizjologiczną, zwłaszcza przed karmieniem.
  • Lek przeciwgorączkowy dobierz do wieku i masy ciała.
  • Antybiotyk nie działa na RSV.

W szpitalu podaje się tlen i płyny, gdy dziecko lub senior nie radzi sobie z oddychaniem albo piciem.

Dzwoń 112 albo jedź na SOR przy duszności, sinieniu, bezdechach, odwodnieniu, wysokiej gorączce, która nie spada, splątaniu u seniora albo szybkim pogorszeniu choroby serca lub płuc.

U seniora pogorszenie bywa ciche: mniej je, więcej śpi, gorzej chodzi, myli fakty. Takie zmiany też są powodem do pilnego kontaktu z lekarzem, nawet bez wysokiej gorączki.

E-Recepta - 59,00 zł.

Zamów e-receptę online

Najczęstsze pytania

Co to jest RSV?

RSV to syncytialny wirus oddechowy. U większości osób wywołuje objawy przeziębienia, ale u niemowląt, wcześniaków i seniorów może prowadzić do zapalenia oskrzelików i płuc.

Na co jest szczepionka RSV?

Chroni przed ciężkim zakażeniem dolnych dróg oddechowych wywołanym przez RSV, czyli przed zapaleniem płuc i oskrzelików. Nie chroni przed grypą ani COVID-19.

Ile trwa infekcja RSV?

U zdrowych dorosłych zwykle 1-2 tygodnie. Kaszel może trwać dłużej. U niemowląt i seniorów przebieg bywa cięższy i dłuższy.

Czy RSV jest groźne dla dorosłych?

Dla zdrowych dorosłych zwykle nie. Ryzyko ciężkiego przebiegu mają osoby po 60. roku życia oraz chorzy na choroby serca, płuc, cukrzycę i osoby z obniżoną odpornością.

Czy RSV można złapać kilka razy?

Tak. Odporność po zakażeniu RSV jest krótka, więc chorujesz wiele razy w życiu. Kolejne zakażenia u zdrowych osób przebiegają zwykle łagodniej.

Czy na RSV pomaga antybiotyk?

Nie. RSV to wirus, a antybiotyk działa tylko na bakterie. Lekarz rozważa go wyłącznie przy nadkażeniu bakteryjnym, np. zapaleniu ucha albo płuc.

Treść ma charakter informacyjny i nie zastępuje konsultacji lekarskiej. O wystawieniu dokumentu zawsze decyduje lekarz.