Start · Leki

Jak działa kwas walproinowy (walproinian) i na co uważać

Kwas walproinowy (walproinian) należy do leków przeciwpadaczkowych, a w psychiatrii pełni rolę stabilizatora nastroju. Charakterystyka produktu przewiduje dwa zastosowania: padaczkę oraz epizody maniakalne w przebiegu choroby afektywnej dwubiegunowej, jeśli lit nie wchodzi w grę z powodu przeciwwskazań lub złej tolerancji.

59,00 zł e-konsultacja

Płacisz dopiero po wypełnieniu wniosku · każde zgłoszenie ocenia lekarz z PWZ · płacisz za ocenę lekarza, nie za dokument

Kliknij po receptę
O leku

Kwas walproinowy (walproinian) - najważniejsze informacje

Spis treści
  1. Walproinian w skrócie: co to za lek
  2. Na co jest kwas walproinowy według ChPL
  3. Kiedy walproinian zaczyna działać i ile zostaje we krwi
  4. Kwas walproinowy w ciąży: ryzyko dla dziecka i obowiązkowy program
  5. Walproinian u mężczyzn i karmienie piersią
  6. Wątroba, trzustka i badania krwi
  7. Skutki uboczne walproinianu: od najczęstszych do rzadszych
  8. Walproinian a alkohol, jazda autem i interakcje
  9. Czy kwas walproinowy uzależnia i czy to psychotrop
  10. Odstawienie albo zmiana leku: decyzja lekarza
  11. Depakine, Convulex i inne zamienniki walproinianu
  12. Przedłużenie recepty na walproinian przez internet
  13. Preparaty z tą substancją
  14. Źródła

Walproinian w skrócie: co to za lek

Walproinian (kod ATC N03AG01) wywiera działanie na ośrodkowy układ nerwowy. Najczęściej przyjmowane wyjaśnienie z ChPL: lek podnosi ilość kwasu gamma-aminomasłowego (GABA) w mózgu, czyli głównego neuroprzekaźnika o działaniu hamującym. Część działania wiąże się ze stężeniem leku we krwi, a część z metabolitami, które utrzymują się w układzie nerwowym.

W Polsce występuje m.in. w tabletkach o przedłużonym uwalnianiu, kapsułkach miękkich, granulacie w saszetkach i syropie. Wszystkie te postaci są wydawane na receptę Rp. Wyjątek to postać do wstrzykiwań z kategorią Lz: trafia ona tylko do lecznictwa zamkniętego. Postać i dawkę dobiera lekarz.

Na co jest kwas walproinowy według ChPL

Wskazania z charakterystyki produktu Depakine Chrono:

  • padaczka uogólniona: napady nieświadomości, atoniczne, toniczno-kloniczne i miokloniczne,
  • padaczka częściowa: napady proste, złożone i wtórnie uogólnione; do tego zespół Lennoxa-Gastauta,
  • mania w przebiegu choroby afektywnej dwubiegunowej, kiedy litu nie można podać z powodu przeciwwskazań albo pacjent źle go znosi; po skutecznym leczeniu ostrej fazy wolno rozważyć dalsze przyjmowanie walproinianu.

Kiedy walproinian zaczyna działać i ile zostaje we krwi

Lek przyjęty doustnie wchłania się niemal całkowicie. Jego okres półtrwania to 15-17 godzin, a po 2-4 dniach poziom leku we krwi się stabilizuje. Ile dni mija do ustąpienia objawów manii, ChPL nie określa. To lekarz sprawdza, jak reagujesz na leczenie.

W leczeniu manii dawkę dostosowuje się do odpowiedzi klinicznej, tak by stosować najniższą skuteczną. Skuteczności u osób poniżej 18 lat w tym wskazaniu nie ustalono. Więcej o samej chorobie przeczytasz w tekście o chorobie dwubiegunowej.

Kwas walproinowy w ciąży: ryzyko dla dziecka i obowiązkowy program

To najważniejsza informacja o tym leku. Przy chorobie dwubiegunowej ciąża jest przeciwwskazaniem do walproinianu. Przy padaczce obowiązuje to samo przeciwwskazanie, z jednym wyjątkiem: brakiem odpowiedniej alternatywy leczenia. Pacjentkom, które mogą zajść w ciążę, wolno go stosować w obu wskazaniach tylko wtedy, gdy spełniają warunki programu zapobiegania ciąży; w innym razie obowiązuje przeciwwskazanie.

Dane z ChPL: gdy matka z padaczką brała walproinian w ciąży, poważne wady wrodzone miało około 11% dzieci, a w całej populacji odsetek ten wynosi około 2-3%. Opóźniony rozwój stwierdzano nawet u 30-40% przedszkolaków, które miały kontakt z lekiem przed urodzeniem. Sześciolatki po takiej ekspozycji miały IQ średnio o 7-10 punktów niższe niż dzieci narażone na inne leki przeciwpadaczkowe. Ryzyko spektrum autyzmu rosło mniej więcej trzykrotnie, a ADHD mniej więcej półtorakrotnie.

W praktyce to między innymi: test ciążowy przed startem terapii, nieprzerwana skuteczna antykoncepcja przez całe leczenie, wizyta kontrolna u specjalisty co najmniej raz w roku oraz podpisywany co roku formularz, w którym potwierdzasz, że rozumiesz ryzyko. Warunki dotyczą także kobiet, które obecnie nie współżyją, chyba że lekarz uzna inaczej. Gdy planujesz ciążę albo w nią zajdziesz, nie odstawiaj leku sama, tylko od razu skontaktuj się z lekarzem prowadzącym.

Walproinian u mężczyzn i karmienie piersią

Według jednego badania dzieci ojców, którzy brali walproinian w 3 miesiącach poprzedzających poczęcie, częściej miały zaburzenia neurorozwojowe, choć kolejne badania tego nie wykazały. Zgodnie z ChPL lekarz rozmawia z pacjentem o skutecznej antykoncepcji (również u partnerki) na czas terapii i na minimum 3 miesiące po jej zakończeniu. W tym czasie nie należy oddawać nasienia. Walproinian może też zaburzać płodność u mężczyzn.

Walproinian trafia do mleka kobiecego w ilości 1-10% stężenia z krwi matki, a u niemowląt karmionych piersią notowano zaburzenia hematologiczne. Decyzję o karmieniu piersią podejmujesz z lekarzem.

Wątroba, trzustka i badania krwi

ChPL opisuje przypadki ciężkiego uszkodzenia wątroby, czasem kończące się zgonem. Najbardziej narażone są dzieci poniżej 3 lat. W większości przypadków działo się to w ciągu pierwszych 6 miesięcy terapii, przeważnie od 2. do 12. tygodnia. Dlatego testy wątrobowe wykonuje się przed leczeniem i okresowo przez pierwsze pół roku. Morfologię z płytkami krwi i testy krzepnięcia zaleca się przed rozpoczęciem leczenia, przed operacją i przy samoistnych siniakach lub krwawieniach.

Nagłe osłabienie, utrata apetytu, senność, wymioty, które wracają, czy ból brzucha to sygnał do pilnego kontaktu z lekarzem. Przy padaczce dochodzi do tego powrót napadów mimo przyjmowania leku. Bardzo rzadko zgłaszano ciężkie zapalenie trzustki.

Skutki uboczne walproinianu: od najczęstszych do rzadszych

Biegunka pojawia się u części osób na początku leczenia i zwykle mija po kilku dniach bez przerywania leczenia. Ciężkie reakcje skórne, takie jak zespół Stevensa-Johnsona czy DRESS, wymagają natychmiastowej oceny przez lekarza. Ten lek, podobnie jak cała grupa przeciwpadaczkowa, może wywołać myśli albo zachowania samobójcze. Zauważysz je u siebie? Natychmiast skontaktuj się z lekarzem.

  • bardzo często (częściej niż u 1 osoby na 10): nudności i drżenie,
  • często (do 1 na 10 osób): niedokrwistość i małopłytkowość, niski sód we krwi, zwiększenie masy ciała, splątanie, omamy, agresja, pobudzenie, zaburzenia uwagi, senność, zaburzenia pamięci, ból i zawroty głowy, oczopląs, objawy pozapiramidowe, osłabienie słuchu, wymioty, biegunka, bóle żołądka, przerost dziąseł, przemijające wypadanie włosów, zaburzenia paznokci, nietrzymanie moczu, nieregularne miesiączki, uszkodzenie wątroby,
  • niezbyt często (do 1 na 100 osób): m.in. zapalenie trzustki, brak miesiączki, zmniejszenie gęstości kości, obrzęk naczynioruchowy, wysypka.

Walproinian a alkohol, jazda autem i interakcje

Alkohol? ChPL odradza go przez cały czas przyjmowania walproinianu.

Lek może wywołać senność, zwłaszcza gdy przyjmujesz kilka leków przeciwdrgawkowych albo benzodiazepiny. Dopóki nie wiesz, jak reagujesz, nie prowadź auta.

Połączenie z meflochiną to przeciwwskazanie, a łączenia z karbapenemami (grupa antybiotyków) ChPL nie zaleca. Walproinian zwiększa toksyczność lamotryginy, w tym ryzyko ciężkiej wysypki, i może nasilać toksyczne działanie karbamazepiny. Wzmaga działanie neuroleptyków, leków przeciwdepresyjnych i benzodiazepin. Preparaty zawierające estrogen, także pigułki antykoncepcyjne, potrafią zmniejszyć działanie walproinianu, natomiast walproinian nie obniża skuteczności antykoncepcji hormonalnej. Na stężenie litu nie wpływa.

Czy kwas walproinowy uzależnia i czy to psychotrop

ChPL nie opisuje uzależnienia od walproinianu. Lek nie jest na wykazie substancji psychotropowych; potocznie bywa tak nazywany, bo działa na układ nerwowy. U noworodków matek przyjmujących go w ostatnim trymestrze ciąży mogą wystąpić objawy odstawienia, ale to skutek narażenia w życiu płodowym, a nie uzależnienie dorosłego pacjenta.

Odstawienie albo zmiana leku: decyzja lekarza

Nie przerywaj leczenia samodzielnie, także wtedy, gdy czujesz się dobrze albo planujesz ciążę. Przy padaczce samowolne odstawienie leku przeciwpadaczkowego może sprowokować napady, a przy chorobie dwubiegunowej nawrót objawów. ChPL zakłada, że przy planowaniu ciąży specjalista zamienia leczenie na inne przed poczęciem. Przy chorobie dwubiegunowej alternatywą bywa na przykład węglan litu, ale wybór należy do psychiatry. Lit także jest przeciwwskazany w ciąży, więc plan leczenia przed poczęciem ustala się indywidualnie z lekarzem.

Depakine, Convulex i inne zamienniki walproinianu

W Polsce znajdziesz m.in. preparaty Absenor, Convulex, Convival Chrono, ValproLEK oraz rodzinę Depakine: zwykłe Depakine, Depakine Chrono 300 i 500 oraz Depakine Chronosphere. Różnią się postacią i szybkością uwalniania, więc zamiany nie rób na własną rękę. Opis produktu, na którego ChPL opiera się ta strona, znajdziesz na stronie Depakine Chrono.

Przedłużenie recepty na walproinian przez internet

Kwas walproinowy w postaciach doustnych to lek Rp. Ustawa o zawodach lekarza i lekarza dentysty (art. 42 ust. 2) pozwala lekarzowi wystawić bez badania receptę potrzebną do kontynuowania leczenia, gdy stan zdrowia zapisany w dokumentacji medycznej to uzasadnia.

Jak to działa u nas: klikasz, wypełniasz formularz z wywiadem, a lekarz ocenia wniosek i w razie wątpliwości dopytuje na czacie. Przedłużamy wyłącznie leczenie rozpoczęte przez specjalistę i udokumentowane. Jeśli jesteś kobietą w wieku rozrodczym, lekarz może zapytać o antykoncepcję i aktualną kontrolę u specjalisty w ramach programu zapobiegania ciąży. Lekarz może odmówić. Sprawdź zasady na stronie e-recepty psychiatrycznej.

Preparaty z tą substancją

Źródła

Proces

Jak zdobyć receptę na Kwas walproinowy (walproinian) - krok po kroku

  1. 1

    Wejdź w formularz

    Otwórz wniosek e-recepty z wpisaną nazwą "Kwas walproinowy (walproinian)".

  2. 2

    Wypełnij wniosek

    Podaj dane, przepisz z opakowania nazwę i moc leku oraz wypełnij krótki wywiad medyczny.

  3. 3

    Płatność

    Płacisz dopiero po wypełnieniu wniosku. Opłata dotyczy oceny wniosku przez lekarza, dlatego przy odmowie nie podlega zwrotowi.

  4. 4

    Lekarz weryfikuje

    Wniosek trafia do lekarza z prawem wykonywania zawodu, który ocenia jego zasadność.

  5. 5

    Kod recepty

    Kod dostajesz e-mailem. W aptece podajesz kod oraz numer PESEL.

Wypełnij wniosek o e-konsultację
Pytania

Najczęstsze pytania

Kiedy lekarz przepisuje kwas walproinowy?

Ma dwa wskazania: padaczkę (napady uogólnione i częściowe) oraz epizody maniakalne w chorobie afektywnej dwubiegunowej, gdy pacjent nie może brać litu albo go nie toleruje. Tak brzmią wskazania z ChPL Depakine Chrono. U dziewcząt i kobiet w wieku rozrodczym lek stosuje się tylko wtedy, gdy inne metody leczenia są nieskuteczne lub nie są tolerowane.

Ile trzeba czekać na efekt walproinianu?

ChPL nie podaje jednego terminu poprawy. Wiadomo, że lek wchłania się prawie w całości, ma okres półtrwania 15-17 godzin, a stałe stężenie we krwi osiąga w ciągu 2-4 dni. W manii lekarz dostosowuje dawkę do odpowiedzi klinicznej, a w padaczce ocenia kontrolę napadów. Nie zmieniaj dawki samodzielnie, jeśli efekt wydaje ci się zbyt wolny.

Czy kwas walproinowy grozi uzależnieniem?

ChPL nie opisuje uzależnienia od walproinianu ani tolerancji typowej dla benzodiazepin. Lek nie figuruje też w wykazie substancji psychotropowych. Brak uzależnienia nie znaczy jednak, że możesz nagle przestać go brać. Nagłe odstawienie grozi napadami u osób z padaczką i powrotem objawów u osób z chorobą dwubiegunową. Każdą zmianę leczenia ustalaj z lekarzem prowadzącym.

Czy przy walproinianie można pić alkohol?

Lepiej nie: charakterystyka produktu wprost odradza alkohol w trakcie terapii walproinianem. Do tego walproinian bywa przyczyną senności i zawrotów głowy, a to liczy się choćby podczas jazdy autem. Masz kłopot z rezygnacją z alkoholu? Powiedz to lekarzowi wprost. Ta informacja zmienia ocenę, czy leczenie jest bezpieczne i co robić dalej.

Czy od kwasu walproinowego się tyje?

Tak, to możliwe. ChPL wymienia zwiększenie masy ciała jako częste działanie niepożądane, czyli dotyczące do 1 na 10 osób, a otyłość jako rzadkie. U kobiet ChPL zaleca kontrolę wagi, bo jej przyrost jest jednym z czynników zespołu policystycznych jajników. Jeśli przybierasz na wadze, zgłoś to lekarzowi, zamiast odstawiać lek na własną rękę.

Jak przestać brać kwas walproinowy bez ryzyka?

Tylko w porozumieniu z lekarzem, który zna przebieg twojej choroby. ChPL nie podaje schematu odstawiania dla dorosłych, a samowolne przerwanie leczenia przeciwpadaczkowego grozi napadami, przy chorobie dwubiegunowej zaś nawrotem objawów. Jeśli planujesz ciążę, zgłoś się do lekarza wcześniej: ChPL zakłada zmianę leczenia przed poczęciem i przed odstawieniem antykoncepcji.

Czy receptę na walproinian dostanę online?

Online możliwa jest recepta na kontynuację leczenia, które prowadzi już specjalista i które masz udokumentowane. U nas składasz wniosek przez formularz, a ocenia go lekarz, który może dopytać na czacie albo odmówić. Kobiety w wieku rozrodczym powinny mieć aktualną kontrolę w programie zapobiegania ciąży. Pierwsze włączenie walproinianu zawsze należy do specjalisty.

Kwas walproinowy (walproinian) to lek na receptę (Rp). Treść ma charakter informacyjny i nie zastępuje konsultacji lekarskiej - informacje o dawkowaniu są ogólne, a o dawce i leczeniu decyduje lekarz. O wystawieniu e-recepty zawsze decyduje lekarz po weryfikacji wniosku.