Węglan litu należy do leków normotymicznych, które stabilizują nastrój. ChPL wskazuje go w leczeniu manii i w zapobieganiu nawrotom choroby afektywnej dwubiegunowej oraz nawrotom depresji.
250,00 złe-konsultacja
Płacisz dopiero po wypełnieniu wniosku · każde zgłoszenie ocenia lekarz z PWZ · płacisz za ocenę lekarza, nie za dokument
Węglan litu (Lithii carbonas, kod ATC N05AN01) należy według ChPL do grupy soli litu. W Polsce jest dostępny jako Lithium Carbonicum GSK w tabletkach 250 mg. Dawkę ustala lekarz na podstawie stężenia litu we krwi i twojej odpowiedzi na leczenie.
To nie jest lek „do brania na próbę”. Mały współczynnik terapeutyczny oznacza, że stężenia toksyczne są zbliżone do leczniczych. Dlatego kontrola badań jest częścią leczenia, a nie dodatkiem.
Wskazania z charakterystyki produktu
ChPL wymienia trzy zastosowania:
leczenie epizodu maniakalnego w zaburzeniach afektywnych dwubiegunowych,
zapobieganie nawrotom choroby dwubiegunowej albo zmniejszanie nasilenia i częstości kolejnych epizodów manii u osób, które przeszły już stany maniakalne,
zapobieganie epizodom depresji w zaburzeniach depresyjnych nawracających.
Jak działa lit i kiedy widać efekt
Mechanizm nie jest w pełni poznany. Według ChPL lit hamuje transport sodu do wnętrza neuronów, co zaburza uwalnianie noradrenaliny i dopaminy w mózgu. U osób z chorobą dwubiegunową łagodzi objawy manii, zapobiega jej powrotom i zmniejsza ryzyko nawrotu depresji. U zdrowego człowieka lit nie działa na psychikę.
Na efekt leczenia czekasz zwykle od 1 do 3 tygodni. Wchłanianie trwa długo, mniej więcej 8 godzin. Połowa leku znika z krwi przeciętnie po 19 godzinach, ale u różnych osób ten czas waha się od 13 do 33 godzin. U osób starszych i z gorszą pracą nerek lit dłużej zostaje w organizmie. Chcesz wiedzieć więcej o tym zaburzeniu? Kliknij w poradnik o chorobie afektywnej dwubiegunowej.
Badania przy leczeniu litem
Przed rozpoczęciem leczenia ChPL zaleca ocenę czynności tarczycy, nerek i serca (EKG) oraz oznaczenie sodu, glukozy i wapnia we krwi. Stężenie litu w surowicy mierzy się 12 godzin po ostatniej dawce. W pierwszych tygodniach badanie powtarzasz przynajmniej raz na tydzień, przy stabilnych wynikach raz na 1-2 miesiące, a w okresie remisji raz na 2-3 miesiące. Okresowo sprawdza się też nerki i wapń.
Lit zmniejsza wchłanianie zwrotne sodu w nerkach, więc w trakcie leczenia potrzebujesz odpowiedniej ilości soli i wody w diecie. Biegunka albo silne pocenie, na przykład przy infekcji z gorączką, mogą podnieść stężenie litu. W takiej sytuacji skontaktuj się z lekarzem, bo może być konieczna zmiana dawki albo przerwa w leczeniu.
Skutki uboczne litu: co możesz zauważyć
W pierwszych tygodniach dość często pojawiają się drżenie dłoni, kłopoty z żołądkiem i jelitami, częste oddawanie obfitego moczu, większe pragnienie, słabsze mięśnie i zmęczenie. Według ChPL z czasem stają się mniej nasilone.
W tabeli ChPL jako bardzo częste (u więcej niż 1 na 10 osób) podano zwiększone stężenie wapnia we krwi. Pozostałe działania mają częstość nieznaną, między innymi:
niedoczynność albo nadczynność tarczycy i wole,
zwiększenie masy ciała, podwyższony cukier we krwi,
senność, zaburzenia pamięci, zawroty i bóle głowy, zaburzenia smaku,
po długotrwałym leczeniu zmiany w nerkach i zaburzenia ich czynności.
Objawy zatrucia litem: reaguj od razu
ChPL każe natychmiast przerwać leczenie przy pierwszych objawach toksyczności. Uważaj na biegunkę, wymioty, odwodnienie, silniejsze drżenie, niepewny chód, sztywne mięśnie i ich mimowolne skurcze, niewyraźne mówienie, splątanie, senność, oczopląs oraz zmiany w zapisie EKG. Jeśli je zauważysz, pilnie skontaktuj się z lekarzem, a przy zaburzeniach świadomości albo drgawkach dzwoń na 112.
Każde przedawkowanie litu jest potencjalnie groźne, a objawy mogą narastać nawet do 24 godzin. Jeśli pominiesz dawkę, nie bierz podwójnej następnej.
Interakcje: inne leki a poziom litu we krwi
Stężenie litu mogą podnieść i doprowadzić do zatrucia: niesteroidowe leki przeciwzapalne (np. ketoprofen, indometacyna, koksyby), leki na nadciśnienie z grupy inhibitorów ACE i sartanów, leki moczopędne (zwłaszcza tiazydowe i amiloryd) oraz metronidazol. Obniżyć je mogą ksantyny (np. kofeina, teofilina), gliflozyny i związki alkalizujące.
Neurotoksyczność nasilają neuroleptyki, karbamazepina, metyldopa, leki blokujące kanał wapniowy i trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne. Łączenie z SSRI może prowadzić do zespołu serotoninowego. Przed każdym nowym lekiem, także przeciwbólowym kupowanym w aptece, zapytaj lekarza albo farmaceutę.
Lit a alkohol, jazda autem, ciąża i karmienie piersią
ChPL nie opisuje osobno interakcji litu z alkoholem. Ze względu na senność i zawroty głowy, które lek może wywoływać, oraz znaczenie nawodnienia, zapytaj lekarza prowadzącego, co jest bezpieczne w twoim przypadku.
Lit może powodować senność, zawroty głowy lub omamy, dlatego ChPL ostrzega przed prowadzeniem pojazdów i obsługą maszyn. Oceń swoją reakcję na lek, zanim usiądziesz za kierownicą.
Ciąża jest przeciwwskazaniem: nie należy stosować litu w ciąży, zwłaszcza w I trymestrze, bo zwiększa ryzyko wad wrodzonych, szczególnie serca. Lit przenika do mleka, więc karmienie piersią w trakcie terapii jest przeciwwskazane. Planujesz ciążę? Najpierw omów to z lekarzem, który prowadzi twoje leczenie.
Kto nie może brać litu, a kto musi uważać
ChPL wyklucza lit przy nadwrażliwości na lek, ciężkiej niewydolności nerek, niedawnym zawale serca, organicznym uszkodzeniu mózgu i białaczce, a także w ciąży i w okresie karmienia piersią,
lit nie powinien być podawany przy chorobie sercowo-naczyniowej, nieleczonej niedoczynności tarczycy, odwodnieniu z zaburzeniami sodu, chorobie Addisona i diecie ubogiej w sól,
nie zaleca się go przy zespole Brugadów, także rodzinnym,
u dzieci poniżej 12 lat stosowania nie zaleca się.
Węglan litu: uzależnienie i status psychotropu
ChPL nie opisuje uzależnienia od litu ani tolerancji, jak przy benzodiazepinach. Węglan litu nie figuruje w wykazie substancji psychotropowych, a „psychotropem” nazywa się go potocznie jako lek działający na psychikę. Jedna tabletka nie przynosi też natychmiastowej ulgi, bo efekt leczenia ChPL opisuje dopiero po 1-3 tygodniach.
ChPL ostrzega, że w chorobie dwubiegunowej i depresji mogą nasilić się objawy depresyjne i myśli samobójcze, zwłaszcza na początku leczenia i przy zmianie dawki, częściej u młodych dorosłych. Jeśli to zauważysz u siebie albo bliskiej osoby, od razu skontaktuj się z lekarzem.
Odstawienie i zmiana leczenia
Nie przerywaj leczenia samodzielnie. Gdy kończysz terapię planowo, ChPL radzi schodzić z leku stopniowo przez minimum 2 tygodnie, co może odsunąć w czasie nawrót choroby. Wyjątkiem są objawy zatrucia: wtedy lek przerywa się natychmiast i pilnie kontaktuje z lekarzem. Zamiana litu na inny stabilizator, np. lamotryginę, to decyzja psychiatry.
Nazwy handlowe: Lithium carbonicum
Karta rejestru wymienia w obrocie jeden produkt z węglanem litu: Lithium Carbonicum GSK w tabletkach 250 mg. Liczbę tabletek i porę ich przyjmowania ustala lekarz.
Recepta na kontynuację leczenia litem
Węglan litu jest lekiem Rp. Gdy stan zdrowia opisany w dokumentacji medycznej to uzasadnia, lekarz może bez badania wystawić receptę potrzebną do dalszego leczenia (art. 42 ust. 2 ustawy o zawodach lekarza i lekarza dentysty).
U nas wypełniasz formularz z wywiadem, a wniosek ocenia lekarz, który może zadać pytania na czacie. Przedłużamy tylko leczenie ustalone wcześniej przez psychiatrę i udokumentowane. Przy licie przyda się aktualny wynik stężenia litu oraz badań nerek i tarczycy. Lekarz może odmówić, jeśli uzna, że potrzebna jest wizyta. Zobacz, jak działa e-recepta na leki psychiatryczne.
Węglan litu stosuje się w chorobie afektywnej dwubiegunowej: w leczeniu epizodu manii i w zapobieganiu nawrotom choroby, a także w zapobieganiu nawrotom depresji w zaburzeniach depresyjnych nawracających. Tak brzmią wskazania z ChPL. Lek włącza psychiatra, który ocenia przebieg choroby, pracę nerek, tarczycy i serca. To leczenie długotrwałe, prowadzone pod kontrolą badań krwi.
Ile trzeba czekać na efekt węglanu litu?
+
ChPL podaje, że na efekt trzeba poczekać od 1 do 3 tygodni regularnego brania leku. Przez ten okres lekarz ustala dawkę według wyników litemii, sprawdzanej w pierwszych tygodniach minimum raz na tydzień. Kilka dni to za mało, by ocenić lek, a dawki nie ruszaj bez lekarza. Jeśli objawy narastają albo pojawiają się działania niepożądane, zgłoś to lekarzowi.
Czy przy leczeniu litem grozi uzależnienie?
+
ChPL nie opisuje uzależnienia od litu ani zjawiska tolerancji. Nie ma go w polskim wykazie substancji psychotropowych. Nie działa też jak lek uspokajający, który przynosi ulgę od razu: na efekt czekasz 1-3 tygodnie. Nie przerywaj go jednak z dnia na dzień. Według ChPL leczenie kończy się stopniowo, w ciągu co najmniej 2 tygodni, co może oddalić nawrót choroby. Plan odstawienia ustala lekarz.
Węglan litu a alkohol: co musisz wiedzieć?
+
ChPL litu nie opisuje osobno interakcji z alkoholem, więc nie znajdziesz w niej prostej odpowiedzi. Lek może powodować senność i zawroty głowy, a przy leczeniu ważne jest stałe nawodnienie i unikanie sytuacji, w których tracisz dużo płynów, jak wymioty czy biegunka. Zapytaj lekarza prowadzącego, co jest bezpieczne przy twojej chorobie i innych lekach.
Czy węglan litu może zwiększyć wagę?
+
Może się tak zdarzyć. ChPL wymienia zwiększenie masy ciała wśród działań niepożądanych, z częstością nieznaną. Lit może też wywołać niedoczynność tarczycy, dlatego warto kontrolować zarówno wagę, jak i wyniki badań tarczycy, a zmiany zgłaszać lekarzowi. Nie ograniczaj soli ani płynów na własną rękę, bo to zmienia stężenie litu we krwi.
Jak zakończyć leczenie węglanem litu?
+
Tylko z lekarzem i stopniowo. Zaplanowane kończenie terapii powinno według ChPL trwać minimum 2 tygodnie, bo wtedy nawrót objawów może przyjść później. Inaczej jest przy objawach zatrucia, takich jak biegunka, wymioty, silne drżenie, niewyraźna mowa czy splątanie: wtedy leczenie przerywa się od razu i trzeba pilnie skontaktować się z lekarzem.
Czy e-receptę na lit załatwisz przez internet?
+
Tak, jeśli to kontynuacja leczenia już prowadzonego przez psychiatrę. Prawo pozwala wystawić receptę bez badania, gdy uzasadnia to stan zdrowia opisany w dokumentacji. U nas składasz wniosek przez formularz, ocenia go lekarz i może zadać pytania na czacie. Przygotuj aktualne wyniki stężenia litu. Lekarz może odmówić i odesłać cię na wizytę.
Podmiot leczniczywpis do rejestru RPWDL
Decyduje lekarzkażdy wniosek weryfikuje lekarz PWZ 3211301
Kontakt z lekarzemlekarz może dopytać na czacie
Płacisz za ocenę lekarzazwrot, jeśli zrezygnujesz przed oceną wniosku
Węglan litu to lek na receptę (Rp). Treść ma charakter informacyjny i nie zastępuje konsultacji lekarskiej - informacje o dawkowaniu są ogólne, a o dawce i leczeniu decyduje lekarz. O wystawieniu e-recepty zawsze decyduje lekarz po weryfikacji wniosku.