Start · Leki

Rysperydon: na co działa, jakie ma skutki uboczne i jak kontynuować leczenie

Rysperydon należy do leków przeciwpsychotycznych i kupisz go tylko z receptą (kategoria Rp). Według ChPL leczy schizofrenię, epizody maniakalne w chorobie dwubiegunowej oraz, krótko, uporczywą agresję u wybranych pacjentów.

250,00 zł e-konsultacja

Płacisz dopiero po wypełnieniu wniosku · każde zgłoszenie ocenia lekarz z PWZ · płacisz za ocenę lekarza, nie za dokument

Kliknij po receptę
O leku

Rysperydon - najważniejsze informacje

Spis treści
  1. Czym jest rysperydon i jak działa
  2. Na co jest rysperydon: wskazania z ChPL
  3. Dzieci, młodzież i choroby, w których stosuje się rysperydon
  4. Rysperydon po jakim czasie działa: czego się spodziewać
  5. Skutki uboczne rysperydonu: częste i alarmowe
  6. Rysperydon a alkohol, auto, ciąża i karmienie piersią
  7. Inne leki i choroby, o których musi wiedzieć lekarz
  8. Rysperydon a uzależnienie i wykaz psychotropów
  9. Odstawienie i zmiana leku: tylko razem z lekarzem
  10. Rispolept i inne nazwy handlowe
  11. Recepta na rysperydon na kontynuację leczenia
  12. Preparaty z tą substancją
  13. Źródła

Czym jest rysperydon i jak działa

Rysperydon zalicza się do atypowych neuroleptyków, a jego kod ATC to N05AX08. Najmocniej hamuje receptory D2 dla dopaminy i 5-HT2 dla serotoniny, łączy się również z receptorami alfa1-adrenergicznymi. Słabszy wpływ ma na receptory H1 dla histaminy oraz na receptory alfa2. To właśnie hamowanie D2 zmniejsza urojenia, omamy i inne objawy wytwórcze schizofrenii.

ChPL wyjaśnia, że równowaga między wpływem na dopaminę i serotoninę może obniżać ryzyko objawów pozapiramidowych, a przy tym obejmować także objawy negatywne i afektywne schizofrenii.

Na polskim rynku znajdziesz tabletki powlekane 0,5, 1, 2, 3, 4 i 6 mg, tabletki rozpadające się w ustach 1 i 2 mg, płyn doustny 1 mg/ml oraz proszek, z którego przygotowuje się zawiesinę do wstrzyknięć o przedłużonym uwalnianiu. Postać i moc dobiera lekarz.

Na co jest rysperydon: wskazania z ChPL

Charakterystyka produktu Rispolept wymienia cztery wskazania:

  • leczenie schizofrenii;
  • leczenie umiarkowanych i ciężkich epizodów manii w chorobie afektywnej dwubiegunowej;
  • krótkie, do 6 tygodni, leczenie uporczywej agresji przy umiarkowanym lub ciężkim otępieniu w chorobie Alzheimera, jeśli sposoby bez leków nie działają, a chory może zagrażać sobie albo innym;
  • krótkie, do 6 tygodni, objawowe leczenie uporczywej agresji przy zaburzeniach zachowania u dzieci, które skończyły 5 lat, i u nastolatków z intelektem poniżej przeciętnej albo z niepełnosprawnością intelektualną, zawsze jako element szerszej terapii.

Dzieci, młodzież i choroby, w których stosuje się rysperydon

U dzieci i młodzieży z zaburzeniami zachowania ChPL zaleca, by lek przepisywał specjalista neurologii dziecięcej, psychiatrii dzieci i młodzieży albo lekarz zajmujący się leczeniem zaburzeń zachowania. W schizofrenii i manii lek nie jest zalecany przed 18. rokiem życia z powodu braku danych o skuteczności.

Kliknij, by poczytać o schizofrenii albo o chorobie dwubiegunowej, w których lekarze sięgają po rysperydon.

Rysperydon po jakim czasie działa: czego się spodziewać

ChPL nie podaje jednego terminu, po którym poczujesz poprawę. Pokazuje za to, jak długo trwały badania skuteczności. Badania, które potwierdziły skuteczność w schizofrenii, trwały od 4 do 8 tygodni. W manii główną ocenę objawów prowadzono po 3 tygodniach leczenia.

Kilka dni to za mało, by ocenić lek, więc nie odstawiaj go na własną rękę. Jeśli po kilku tygodniach nie widzisz różnicy, omów to z psychiatrą prowadzącym.

Skutki uboczne rysperydonu: częste i alarmowe

Bardzo częste działania, które dotyczą 1 na 10 osób lub więcej, to ból głowy, bezsenność, senność albo uspokojenie oraz parkinsonizm, czyli drżenie, sztywność i spowolnienie ruchów. Ryzyko parkinsonizmu i akatyzji (niepokoju ruchowego z poczuciem, że musisz się ruszać) rośnie wraz z dawką.

Częstym działaniem jest też hiperprolaktynemia, czyli podwyższone stężenie prolaktyny. Objawia się na przykład zaburzeniami cyklu lub zanikiem miesiączki, wyciekiem mleka z piersi, powiększeniem piersi u mężczyzn, słabszym popędem płciowym i problemami ze wzwodem. Lekarz może wtedy zlecić badanie prolaktyny.

Zwróć też uwagę na większy apetyt, tycie oraz spadki ciśnienia po wstaniu, najczęściej w pierwszym okresie leczenia. Rzadziej rośnie poziom cukru we krwi. Pilnuj masy ciała i zgłaszaj lekarzowi wzmożone pragnienie, częste oddawanie moczu albo osłabienie.

Pilnie skontaktuj się z lekarzem albo wezwij pomoc, jeśli pojawi się:

  • wysoka gorączka, której towarzyszą sztywne mięśnie i splątanie lub zamroczenie (to może być złośliwy zespół neuroleptyczny);
  • mimowolne, rytmiczne ruchy języka lub twarzy (możliwe późne dyskinezy);
  • objawy zakażenia, takie jak gorączka czy ból gardła, ponieważ lek bywa przyczyną spadku białych krwinek;
  • nagłe osłabienie lub drętwienie twarzy, ręki czy nogi, zaburzenia mowy lub widzenia;
  • bolesny, długotrwały wzwód (priapizm).

Rysperydon a alkohol, auto, ciąża i karmienie piersią

Alkohol: według ChPL rysperydon trzeba ostrożnie łączyć z alkoholem i z innymi środkami wpływającymi na ośrodkowy układ nerwowy, szczególnie z opioidami, benzodiazepinami i lekami przeciwhistaminowymi, bo razem mocniej usypiają (sedacja). Jak w twoim przypadku traktować alkohol, ustal z lekarzem.

Prowadzenie auta: wpływ leku na jazdę i pracę przy maszynach jest niewielki lub umiarkowany, bo może on działać na układ nerwowy i zaburzać widzenie. ChPL radzi nie siadać za kierownicę, dopóki nie poznasz, jak reagujesz na lek.

Ciąża: danych o stosowaniu u kobiet w ciąży jest za mało. Ciężarnym nie należy podawać rysperydonu, o ile nie jest to bezwzględnie konieczne, a gdy leczenie trzeba zakończyć, nie należy odstawiać leku nagle. Jeśli matka przyjmowała lek przeciwpsychotyczny w ostatnim trymestrze, u noworodka mogą pojawić się objawy pozapiramidowe albo odstawienia, więc dziecko trzeba uważnie obserwować.

Karmienie piersią: rysperydon i jego czynny metabolit przenikają w małych ilościach do mleka. Lekarz waży korzyści z karmienia i możliwe ryzyko dla dziecka. Jeśli planujesz ciążę albo w niej jesteś, powiedz o tym psychiatrze od razu.

Inne leki i choroby, o których musi wiedzieć lekarz

U osób starszych z otępieniem ChPL opisuje zwiększoną umieralność i większe ryzyko zdarzeń naczyniowo-mózgowych, a przy jednoczesnym furosemidzie wyższą śmiertelność w badaniach. Przed operacją zaćmy powiedz okuliście, że bierzesz rysperydon, bo może wystąpić śródoperacyjny zespół wiotkiej tęczówki. Ostrożność dotyczy też chorób serca, drgawek w wywiadzie, cukrzycy i choroby Parkinsona.

  • leki wydłużające odstęp QT, na przykład niektóre leki przeciwarytmiczne, amitryptylina czy inne leki przeciwpsychotyczne, bo rośnie ryzyko zaburzeń rytmu serca;
  • leki na nadciśnienie, bo razem z rysperydonem mogą istotnie obniżyć ciśnienie;
  • lewodopa i inne leki dopaminergiczne, których działanie rysperydon może osłabiać;
  • paliperydon, bo to czynny metabolit rysperydonu i łączenie ich doustnie nie jest zalecane;
  • karbamazepina, fenytoina czy fenobarbital, które obniżają stężenie czynnej frakcji leku, oraz paroksetyna i fluoksetyna, które zwiększają stężenie rysperydonu;
  • metylofenidat, przy którym zmiany dawek mogą wywołać objawy pozapiramidowe.

Rysperydon a uzależnienie i wykaz psychotropów

Polskie przepisy nie umieszczają rysperydonu w wykazie substancji psychotropowych, więc apteka wydaje go na standardową receptę. Potocznie wiele osób nazywa „psychotropami” wszystkie leki działające na psychikę i w tym luźnym sensie rysperydon do nich należy.

W ChPL rysperydonu nie ma ostrzeżenia o uzależnieniu. Mimo to nie odstawiaj go nagle, więcej w następnej sekcji.

Odstawienie i zmiana leku: tylko razem z lekarzem

Kończąc leczenie, dawkę obniża się stopniowo, tak zaleca ChPL. Gdy duże dawki leków przeciwpsychotycznych przerywano nagle, w bardzo rzadkich przypadkach notowano nudności, wymioty, silne poty i bezsenność. Możliwy jest także nawrót objawów psychotycznych oraz ruchów mimowolnych (akatyzja, dystonia, dyskinezy).

Zmianę na inny lek przeciwpsychotyczny planuje psychiatra. Nawet jeśli czujesz się dobrze, nie przerywaj leczenia sam, tylko omów to na wizycie.

Rispolept i inne nazwy handlowe

Produktem referencyjnym jest Rispolept. W obrocie są też między innymi Risperon, Ryspolit, Orizon, Torendo Q-Tab, Risperidon Vipharm, Risperidone Teva i Risperidone Grindeks. Rispolept Consta i Okedi to preparaty do wstrzykiwań o przedłużonym uwalnianiu.

Każdy zamiennik ma tę samą substancję czynną, choć postać, moc i lista wskazań bywają inne. Zmianę preparatu zatwierdza lekarz, a w aptece zapytaj farmaceutę o odpowiednik w identycznej mocy i postaci.

Recepta na rysperydon na kontynuację leczenia

Żadna apteka nie wyda rysperydonu bez recepty, a towar z nielegalnych źródeł może okazać się podróbką o nieznanym składzie.

Jeśli leczysz się już rysperydonem z zalecenia psychiatry i masz dokumentację, wybierz e-receptę psychiatryczną i wypełnij wniosek. Lekarz oceni go na podstawie wywiadu i dokumentów, a pytania zada na czacie. Ma prawo odmówić albo polecić ci wizytę u psychiatry, na przykład gdy czujesz się gorzej.

Pierwszej recepty na rysperydon online nie wystawiamy. Rozpoznanie, dobór leku i zmiany dawki ustala psychiatra na wizycie.

Preparaty z tą substancją

Źródła

Proces

Jak zdobyć receptę na Rysperydon - krok po kroku

  1. 1

    Wejdź w formularz

    Otwórz wniosek e-recepty z wpisaną nazwą "Rysperydon".

  2. 2

    Wypełnij wniosek

    Podaj dane, przepisz z opakowania nazwę i moc leku oraz wypełnij krótki wywiad medyczny.

  3. 3

    Płatność

    Płacisz dopiero po wypełnieniu wniosku. Opłata dotyczy oceny wniosku przez lekarza, dlatego przy odmowie nie podlega zwrotowi.

  4. 4

    Lekarz weryfikuje

    Wniosek trafia do lekarza z prawem wykonywania zawodu, który ocenia jego zasadność.

  5. 5

    Kod recepty

    Kod dostajesz e-mailem. W aptece podajesz kod oraz numer PESEL.

Wypełnij wniosek o e-konsultację
Pytania

Najczęstsze pytania

Na co lekarze przepisują rysperydon?

Główne wskazania z ChPL to schizofrenia i mania (umiarkowana lub ciężka) w przebiegu choroby dwubiegunowej. Przez maksymalnie 6 tygodni bywa też podawany na uporczywą agresję: u chorych z otępieniem alzheimerowskim oraz u dzieci w wieku 5 lat i starszych i nastolatków, którzy mają zaburzenia zachowania i intelekt poniżej przeciętnej lub niepełnosprawność intelektualną. Decyzję o leczeniu podejmuje psychiatra.

Kiedy widać pierwsze efekty leczenia rysperydonem?

ChPL nie podaje jednego terminu poprawy. W schizofrenii działanie leku sprawdzano w badaniach 4- do 8-tygodniowych, w manii objawy oceniano po 3 tygodniach. Po kilku dniach nie wyciągaj więc wniosków i sam nie zmieniaj leczenia. Gdy po paru tygodniach nie widzisz zmian albo dokuczają ci skutki uboczne, powiedz o tym psychiatrze prowadzącemu.

Czy rysperydon uzależnia i czy to psychotrop w sensie prawnym?

Prawnie to nie psychotrop: rysperydonu nie ma w polskim wykazie takich substancji, więc wystarczy zwykła recepta. W ChPL nie ma ostrzeżenia o uzależnieniu. W mowie potocznej nazywa się go czasem psychotropem, ponieważ wpływa na psychikę. Mimo to nie odstawiaj go nagle: ChPL zaleca stopniowe zmniejszanie dawki, a po gwałtownym przerwaniu mogą wrócić objawy choroby.

Czy przy rysperydonie mogę pić alkohol?

Według ChPL takie połączenie wymaga ostrożności: oba wpływają na ośrodkowy układ nerwowy i razem mogą wywołać nadmierną senność. To samo dotyczy opioidów, benzodiazepin i niektórych leków przeciwhistaminowych. Senność po takim połączeniu utrudnia też prowadzenie auta. Jak traktować alkohol w twoim leczeniu, ustal z psychiatrą prowadzącym.

Rysperydon a waga: czy można przytyć?

Może tak być. Przyrost masy ciała i zwiększony apetyt to częste działania niepożądane. W 6- do 8-tygodniowych badaniach z udziałem dorosłych chorych na schizofrenię masa ciała wzrosła o 7% lub więcej u 18% osób na rysperydonie, a w grupie placebo u 9%. Waż się regularnie i zgłaszaj lekarzowi wzmożone pragnienie lub częste oddawanie moczu, bo lek może podnosić cukier.

Jak bezpiecznie zakończyć leczenie rysperydonem?

Tylko razem z lekarzem. Zgodnie z ChPL dawkę przy kończeniu terapii obniża się powoli. Nagłe przerwanie dużych dawek bardzo rzadko wywoływało nudności, wymioty, poty i bezsenność. Mogą też nawrócić objawy psychozy oraz ruchy mimowolne. Plan odstawiania albo zmiany leku ustala psychiatra. W ciąży również nie należy przerywać leczenia gwałtownie.

Czy receptę na rysperydon załatwię przez internet?

Możesz złożyć wniosek, jeśli kontynuujesz leczenie zalecone przez psychiatrę i masz dokumentację. Wypełniasz formularz o e-receptę, lekarz go ocenia, a pytania zadaje na czacie. Decyzja należy do lekarza, który może odmówić albo odesłać cię do psychiatry. Nie zaczynamy online leczenia tym lekiem, bo diagnozę i wybór leczenia ustala psychiatra podczas wizyty.

Rysperydon to lek na receptę (Rp). Treść ma charakter informacyjny i nie zastępuje konsultacji lekarskiej - informacje o dawkowaniu są ogólne, a o dawce i leczeniu decyduje lekarz. O wystawieniu e-recepty zawsze decyduje lekarz po weryfikacji wniosku.